DünyaİHA

Antarktika'nın buz kütlesi iki yılda 695 milyar ton arttı

Araştırmacılar, artışın tropikal okyanuslardaki ısınmanın artırdığı kar yağışından kaynaklandığını belirledi.

Okur ne soruyor?
Dünya — temsilî görsel
Temsilî görsel
~40 sn

Haberin özü

5 iddianın 5 tanesi kaynağa bağlı

  • Antarktika'nın buz kütlesi, 2021-2023 arasında 695 milyar ton arttı; bu, kıtada kaydedilen en büyük kütle artışı oldu.

    Bu şekilde küresel ısınma nedeniyle buzulların erimesi, 2021 ve 2023 yılları arasında kısa süreliğine tersine dönmüş oldu. Buz örtüsünün kütlesinin yaklaşık 695 milyar ton artması, Antarktika’da bu zamana kadar kaydedilen en büyük kütle artışı oldu.

    kaynağın metninde gör →

  • Tropikal okyanuslarda süren ısınmanın tetiklediği atmosfer değişimleri, Doğu Antarktika'da nem taşınımını ve kar yağışını artırarak buz örtüsünün kütle kazanmasına yol açtı.

    Küresel ısınmanın etkisiyle buzulların eridiği Antarktika’da, buz kütlesinin son yıllarda arttığı ortaya çıktı. Nature dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, kıtadaki buz kütlesi, 2021-2023 yılları arasında 695 milyar ton arttı. Araştırmacılar, 2021-2023 yıllarında tropikal okyanuslarda devam eden ısınmanın, atmosferde bir dizi değişimi tetiklediğini tespit etti. Bu değişimler, binlerce kilometre uzaktaki Antarktika’nın hava şartlarını etkiledi. Çalışmaya göre tropikal okyanuslardaki ısınma, Doğu Antarktika üzerinde kuzey-güney yönlü bir hava dolaşımının oluşmasına katkıda bulunarak, atmosferde nemin taşınma biçimini değiştirdi. Bu değişim, Doğu Antarktika’daki kar yağışının artmasına ve buz örtüsünün kütle kazanmasına neden oldu.

    kaynağın metninde gör →

  • GRACE uydu misyonunun yerçekimi ölçümleri, buz örneklerindeki kar birikimi kayıtları ve atmosfer simülasyonları araştırmada birlikte incelendi.

    Buzullarla kaplı kıtadaki kütle artışı, Dünya’nın yerçekimindeki küçük değişimleri ölçen GRACE adlı uydu misyonu tarafından yapılan ölçümler sayesinde tespit edildi. Bu sıra dışı artışın nedenini anlamaya çalışan Çin Bilimler Akademisi Okyanus Bilimi Enstitüsü (IOCAS) öncülüğündeki araştırmacılar, farklı türdeki verileri bir araya getirdi. Uyduların yerçekimi ölçümleri, buz örneklerinde korunan kar birikimi kayıtları ve atmosfer dolaşımı simülasyonlarını inceleyen araştırmacılar, fazla nemin nereden geldiğini ve hava şartlarının nemi Doğu Antarktika’ya nasıl taşıdığını inceledi. Ekip, 2021-2023 yıllarında Batı Pasifik ile Hint Okyanusu’nun doğusunun buluştuğu yerde bulunan ve dünyanın en sıcak okyanus sularından bazılarını barındıran bölgede devam eden bir ısınma tespit etti. Bu ısınma, "Rossby dalga dizisi" adı verilen ve hava şartlarındaki ve hava dolaşımındaki değişimleri çok uzak mesafelere taşıyabilen büyük ölçekli bir atmosfer dalgası zincirini tetikledi. Bu dalgalar, güney kutbuna doğru ilerleyerek Antarktika çevresindeki atmosfer şartlarının değişimine katkıda bulundu. Bu şekilde Doğu Antarktika’ya taşınan su buharının artması, kıtada yoğun kar yağışı ve buz örtüsü kütlesinin önemli ölçüde artmasıyla sonuçlandı.

    kaynağın metninde gör →

  • Araştırmacılara göre artış geçici ve Antarktika'da buzulların erimesiyle oluşan uzun vadeli kaybı tersine çevirmiyor.

    Araştırmacılara göre 695 milyar tonluk çarpıcı artışa rağmen, durum geçici ve Antarktika’da buzulların erimesiyle oluşan uzun vadeli kaybı tersine çevirmiyor.

    kaynağın metninde gör →

Özet kademesindesin — metnin tamamı için “Tam”a dön. Kaynak kutuları kapalı başlar; tek tek açabilir ya da “Derin”e geçip hepsini birden açabilirsin.

Kim ne söyledi

Tropikal sıcak su bölgesi ile Doğu Antarktika Buz Örtüsü arasında daha önce yeterince fark edilmemiş bir uzak bağlantı mekanizması bulduk
Yuhne Wang, çalışmanın başyazarı

Bağlam

Batı Antarktika'daki buz örtüsü kütle kaybetmeye devam ediyor; sıcak okyanus suları buz tabakasını alttan eriterek buz kaybını hızlandırıyor.

Arka planÇalışmanın başyazarı Yuhne Wang, tropikal sıcak su bölgesindeki bu tür ısınma olaylarının genellikle iki ila üç yıl sürdüğünü ve yaklaşık on yılda bir yaşandığını söyledi.

Sözlük

Rossby dalga dizisi
Hava koşullarındaki ve atmosfer dolaşımındaki değişimleri uzak mesafelere taşıyabilen büyük ölçekli atmosfer dalgası zinciridir.

Haberde geçenler

Kaynağın kendi cümleleriyle

11 paragraflık kaynak metnin 5 paragrafı bu haberde kullanıldı.

Kaynağın tamamını göster

1Küresel ısınma nedeniyle buzulların eridiği Antarktika’da buz kütlesinde 2021 ve 2023 yılları arasında 695 milyar ton artış yaşandığı tespit edildi.

2Küresel ısınmanın etkisiyle buzulların eridiği Antarktika’da, buz kütlesinin son yıllarda arttığı ortaya çıktı. Nature dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, kıtadaki buz kütlesi, 2021-2023 yılları arasında 695 milyar ton arttı. Araştırmacılar, 2021-2023 yıllarında tropikal okyanuslarda devam eden ısınmanın, atmosferde bir dizi değişimi tetiklediğini tespit etti. Bu değişimler, binlerce kilometre uzaktaki Antarktika’nın hava şartlarını etkiledi. Çalışmaya göre tropikal okyanuslardaki ısınma, Doğu Antarktika üzerinde kuzey-güney yönlü bir hava dolaşımının oluşmasına katkıda bulunarak, atmosferde nemin taşınma biçimini değiştirdi. Bu değişim, Doğu Antarktika’daki kar yağışının artmasına ve buz örtüsünün kütle kazanmasına neden oldu.dayananlar: özün 2. maddesi↩ Geldiğin yere dön

3Bu şekilde küresel ısınma nedeniyle buzulların erimesi, 2021 ve 2023 yılları arasında kısa süreliğine tersine dönmüş oldu. Buz örtüsünün kütlesinin yaklaşık 695 milyar ton artması, Antarktika’da bu zamana kadar kaydedilen en büyük kütle artışı oldu.dayananlar: özün 1. maddesi↩ Geldiğin yere dön

4Araştırmacılar, farklı türdeki verileri bir araya getirdi

5Buzullarla kaplı kıtadaki kütle artışı, Dünya’nın yerçekimindeki küçük değişimleri ölçen GRACE adlı uydu misyonu tarafından yapılan ölçümler sayesinde tespit edildi. Bu sıra dışı artışın nedenini anlamaya çalışan Çin Bilimler Akademisi Okyanus Bilimi Enstitüsü (IOCAS) öncülüğündeki araştırmacılar, farklı türdeki verileri bir araya getirdi. Uyduların yerçekimi ölçümleri, buz örneklerinde korunan kar birikimi kayıtları ve atmosfer dolaşımı simülasyonlarını inceleyen araştırmacılar, fazla nemin nereden geldiğini ve hava şartlarının nemi Doğu Antarktika’ya nasıl taşıdığını inceledi. Ekip, 2021-2023 yıllarında Batı Pasifik ile Hint Okyanusu’nun doğusunun buluştuğu yerde bulunan ve dünyanın en sıcak okyanus sularından bazılarını barındıran bölgede devam eden bir ısınma tespit etti. Bu ısınma, "Rossby dalga dizisi" adı verilen ve hava şartlarındaki ve hava dolaşımındaki değişimleri çok uzak mesafelere taşıyabilen büyük ölçekli bir atmosfer dalgası zincirini tetikledi. Bu dalgalar, güney kutbuna doğru ilerleyerek Antarktika çevresindeki atmosfer şartlarının değişimine katkıda bulundu. Bu şekilde Doğu Antarktika’ya taşınan su buharının artması, kıtada yoğun kar yağışı ve buz örtüsü kütlesinin önemli ölçüde artmasıyla sonuçlandı.dayananlar: özün 3. maddesi↩ Geldiğin yere dön

6"Araştırmamız, Antarktika’daki buz örtüsünün kütle değişimlerini anlamak kuramsal bir temel oluşturuyor"

7Çalışmanın başyazarı olan IOCAS’dan Yuhne Wang, "Tropikal sıcak su bölgesi ile Doğu Antarktika Buz Örtüsü arasında daha önce yeterince fark edilmemiş bir uzak bağlantı mekanizması bulduk" dedi. Wang, tropikal sıcak su bölgesindeki bu tür ısınma olaylarının genellikle iki ila üç yıl boyunca gelişip devam ettiğini ve yaklaşık on yılda bir yaşandığını söyledi. Wang, 2000 yılı civarında da daha küçük çaplı benzer dalgalanmaların gözlendiğini belirtti.dayananlar: alıntı↩ Geldiğin yere dön

8Yuhne Wang, "Araştırmamız, Antarktika’daki buz örtüsünün kütle değişimlerini anlamak ve Doğu Antarktika iklimi üzerinde gelecekte yapılacak çalışmalar için kuramsal bir temel oluşturuyor" ifadelerini kullandı.

9Anktarktika, uzun vadede buz kaybetmeye devam ediyor

10Araştırmacılara göre 695 milyar tonluk çarpıcı artışa rağmen, durum geçici ve Antarktika’da buzulların erimesiyle oluşan uzun vadeli kaybı tersine çevirmiyor.dayananlar: özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön

11Batı Antarktika’daki buz örtüsü kütle kaybetmeye devam ediyor. Sıcak okyanus suları, yüzen buz tabakasının alttan erimesine ve buzun daha hızlı akmasına neden oluyor. Bu da, karadaki bazı buzulların hızla denize doğru ilerlemesine ve daha hızlı buz kaybına neden oluyor.

Ajans damgası7 Eylül 13:04YayınMetinPeykhane derlemesi

Haber seyir defteri

  1. İHA kaydı

    Antarktika’da buz miktarı iki yılda 695 milyar ton arttı

  2. Derleme

    Metin kaynağından derlendi.

  3. Denetim

    Kaynağına karşı denetlendi.

  4. Peykhane yayını

    İlk yayın — ajans kaydından 20 dk sonra.

    şu an buradasın

Çok okunanlar

Son 2 günün en çok okunan haberleri.

  1. Scott Bessent'in Kongre konuşması protestolarla bölündü

    Dünya
  2. Besni'de 12 yaşındaki çocuk tüfekle yaralandı

    Gündem
  3. Manavgat'ta otomobil tankere çarptı: Sürücü öldü

    Gündem
  4. Aydo Yazılım operasyonunda 5 şüpheli gözaltına alındı

    Gündem
  5. Elazığ'da pikap-otomobil kazası: 2 ölü, 4 ağır yaralı

    Gündem
  6. Hakan Fidan: Suriye için en yüksek tehdit İsrail

    Dünya
  7. İki otomobilin çarpıştığı kazada Niğde'de 5 kişi yaralandı

    Gündem
  8. Şanlıurfa'da 1,5 milyar liralık hareket: 7 şüpheli yakalandı

    Gündem
  9. Yasa dışı bahis operasyonunda 50 şüpheli gözaltına alındı

    Gündem
  10. Avcılar'da servis midibüsü kaza yaptı

    Gündem