Eyüp Subaşı, sistem iddialarını mahkemede anlattı

1. kaynak belgesi

1Haber: Zuhal ÇİLOĞLAN

2(İSTANBUL) - İBB Davası'nın 77. gününde itirafçı Eyüp Subaşı savunma yaptı. Subaşı’nın savunmasının ardından tutuklu sanıklar Murat Kapki ve Fatih Keleş ile tutuklu Medya AŞ Yönetim Kurulu Başkanı ve İBB Başkan Danışmanı Murat Ongun da Subaşı’ya sorular yöneltti. Ongun, Subaşı’nın "100 milyon lira rüşvet talep edildiği" yönündeki açıklamasını hatırlatarak, "46 milyon borcunu ödeyemeyen birinden 100 milyon rüşvet talep edilmesi hayatın olağan akışına aykırı değil mi" diye sordu. Ongun ayrıca, "Birçok ihale kazandınız. Bana bir komisyon getirdiniz mi, sizden kamunun hakkı dışında para istedim mi" sorusunu yöneltti. Subaşı, "Hayır" yanıtını verdi.

3İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında olduğu 53’ü tutuklu 414 sanıklı İBB Davası’nın görülmesine İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’ne inşa edilen yeni duruşma salonunda devam ediliyor.

4Davanın 77. gününde tutuksuz sanıkların savunmaları alınmaya devam ediyor. Tutuklu sanıklar 11.15'te jandarma eşliğinde salona getirildi. Duruşma, saat 11.40’da tutuksuz sanık itirafçı Eyip Subaşı'nın savunmasıyla başladı.

5SUBAŞI: "BELEDİYEYLE ÇALIŞTIĞIM İÇİN REKLAMCI OLMADIM"

6Savunmasına, belediyeyle çalıştığı için reklamcı olmadığını, reklamcı olduğu için belediyeyle çalıştığını söyleyerek başlayan Subaşı, İBB’den aldığı ihalelerin tamamının belgeli ve ticari işler olduğunu savundu.

7Eşi ve oğlu adına kurulan şirketleri fiilen kendisinin yönettiğini belirten Subaşı, yapılmayan bir iş üzerinden haksız kazanç elde ettiği yönündeki suçlamayı kabul etmedi.

819 Mart operasyonunun ardından hayatının olağanüstü şekilde değiştiğini söyleyen Subaşı, 30 yıllık mesleki emeğinin "onarılmaz bir sarsıntıyla" karşı karşıya kaldığını ifade etti. Herhangi bir suç örgütüne üye olmadığını da savundu.

9KAPKİ: “İHALELER 2019 ÖNCESİNDE DE AYNI ŞEKİLDE Mİ VERİLİYORDU?”

10Subaşı’nın savunmasının ardından hakim ve savcılık sorgusu yapıldı.

11Daha sonra tutuklu sanık Murat Kapki söz aldı. Etkin pişmanlık kapsamında ifade verdikten sonra, "Savcılar tarafından yönlendirildim" diyerek bu beyanlarını geri çeken Kapki, Subaşı’ya, "Aldığımız ihaleler 2019 öncesinde de aynı şekilde mi veriliyordu" diye sordu. Subaşı, "Evet, öyle veriliyordu. Murat Kapki’yi 2007’den beri tanırım, sektörde bilinen bir reklamcıdır" yanıtını verdi.

12FATİH KELEŞ: "5 YIL BOYUNCA İŞ YAPMAMIŞSINIZ, 5 YIL SONRA MI AKLINIZA GELDİ?"

13Tutuklu İBB Spor Kulübü Başkanı Fatih Keleş de Subaşı’ya sorular yöneltti. Keleş, Subaşı’nın önceki beyanlarında kendisiyle 2014 seçimleri öncesinde tanıştığını söylediğini hatırlatarak, "2014’te Beylikdüzü kazanıldıktan sonra belediyeyle hiç iş yaptınız mı" diye sordu. Subaşı, “yapmadım" dedi. Keleş bunun üzerine, “5 yıl boyunca iş yapmamışsınız, 5 yıl sonra mı aklınıza geldi" diye sordu. Subaşı ise, "Benim Ekrem Bey’le görüşmem olmadı" yanıtını verdi.

14ONGUN: "MAHKEMEDE SÖYLEDİKLERİ Mİ DOĞRU KABUL EDİLECEK, SAVCILIKTA MI?"

15Subaşı’nın sorgusunda söz alan Murat Ongun, Subaşı’nın savcılık ve mahkeme beyanları arasındaki farklılıklara dikkati çekerek, "Mahkemede söyledikleri mi doğru kabul edilecek, savcılıkta mı" diye sordu.

16Göreve başladıktan sonra Subaşı’ya "Sorumluluklarınızı yerine getirin" dediğini söyleyen Ongun, belirterek "Demek ki bir eksiklik var" ifadelerini kullandı.

17Ongun, Subaşı’nın daha önce dile getirdiği "100 milyon lira rüşvet talep edildiği" yönündeki iddiayı gündeme getirdi. Ongun, "46 milyon borcunu ödeyemeyen birinden 100 milyon rüşvet talep edilmesi hayatın olağan akışına aykırı değil mi" diye sordu. Subaşı, bu soruya, "2019 sonrasında 682 milyon kira ödemiş bir şirketten söz ediyoruz. Bir firmanın borç yüküyle ticaret yapması farklı, yükümlülüklerini yerine getirmesi farklı" yanıtını verdi.

18"SİZ PAMUKLARA MI SARMALANMAK İSTİYORDUNUZ?"

19Ongun, Subaşı’ya Kültür AŞ tarafından gönderilen ihtarları da sordu. "Ağdalı konuşmalarınız yerine, size Kültür AŞ’den çekilen ihtar sayısını söyler misiniz" diyen Ongun’a Subaşı "mobbingtir" yanıtını verdi. Ongun ise "Kurumsal yapıların çalışanları yapması gerekenlere sıfat takmaz, yapılanı değersizleştirmez" dedi.

20Ongun, Subaşı’nın sözünü ettiği indirim ve zam kararlarının Belediye Meclisi tarafından alındığını ve kendi kişisel takdirinde bulunmadığını söyledi. Kamu kurumlarına olan borçların ödenmemesi halinde devletin belirlediği faizlerin uygulanmasının zorunlu olduğunu belirten Ongun "Kamu kurumlarına borcunuzu ödemediğinizde devletin belirlediği faiz uygulanmazsa Sayıştay’a takılır. Siz pamuklara mı sarmalanmak istiyordunuz" dedi.

21Subaşı, bu soruya yanıt vermedi.

22"KESİLEN CEZA SİZİN ÜZERİNİZDE PSİKOLOJİK BASKI YARATTI MI?"

23Ongun, daha sonra Subaşı’ya "Kesilen ceza sizin üzerinizde psikolojik baskı yarattı mı" diye sordu. Subaşı, bu soruya "evet yanıtını verince Ongun, "Bu baskı işe yaramamış, borcu yine ödememiş" diye konuştu.

24Kesilen cezanın 4 bin 800 metrelik "haksız alan kullanımı" nedeniyle uygulandığını belirten Ongun, "Kanun maddesi uygulanmış, haksız kazanç sağlanmasının önüne geçilmiş" ifadelerini kullandı.

25ONGUN: "KAMUNUN HAKKI DIŞINDA PARA İSTEDİM Mİ?"

26Ongun, sorgunun devamında Subaşı’ya, "Birçok ihale kazandınız. Bana bir komisyon getirdiniz mi, sizden kamunun hakkı dışında para istedim mi" diye sordu. Subaşı, "Hayır, para vermedim" yanıtını verdi.

27Ongun, Subaşı’nın kendisini de “sistem” içinde göstermesi üzerine doğrudan kendi ilişkilerini sordu. Ongun, "2021 yılından bahsediyoruz bugüne kadar. Metro alanlarınızı işletmişsiniz, Metro AŞ’den iki ihale kazanmışsınız. Siz bu dört yıl boyunca bana bir komisyon mu getirdiniz, ben sizden bir para mı istedim" sorusunu yöneltti. Subaşı, "Ben dünyanın en büyük mecrasını, en değerli mecrasını vermiş oldum, daha ne vereceğim" dedi.

28Ongun, bunun üzerine, "Ben sizden sizin ananızın akıyla kazandığınız paradan kamuya ödemeniz gereken bir kuruş dışında hiçbir şey istemedim. ‘Şunu getir, şunu yap, şunu al’ dedim mi? ‘Bana para ver’ dedim mi" diye sordu. Subaşı, "Hayır, hayır. Asla. Biz sizinle dijital ekran devri dışında hiçbir konuda öyle para, pul vesaire konuşmadık" yanıtını verdi.

29ONGUN: "ERTAN YILDIZ MI DOĞRU SÖYLÜYOR, SİZ Mİ?"

30Murat Ongun, "Subaşı’nın Ertan Yıldız’a 20 milyon lira rüşvet verdiği" yönündeki beyanını da gündeme getirdi. "Ertan Yıldız’a 20 milyon lira rüşvet verdiğinizi söylüyorsunuz. O da sizi yalanladı. Ertan mı doğru söylüyor, siz mi" diye soran Ongun’a, Subaşı, "Söylediklerim nettir ve doğrudur" yanıtını verdi. Ongun, "Ertan Bey’in 'Sizin söylediğiniz yalandır' demesine de ‘yalandır’ diyorsunuz" dedi.

31İtirfafçı Eyüp Subaşı, "Yalandır. Kendi almadığını söylemiş olması doğru ama kendi almadı çünkü" ifadelerini kullandı.

32Duruşmaya bir saat ara verildi.

2. kaynak belgesi

33‘Ekrem İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü’ davasında tutuksuz sanıkların savunmalarının alınmasına devam edildi. Duruşmada savunma yapan tutuksuz sanık Eyüp Subaşı’ya mahkeme başkanı tarafından "3 farklı ifade var etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte. 16 Mayıs tarihli ifadenizde söz etmişsiniz. ‘Böylece Murat Ongun sisteme düzenli gelir sağlayan bir mekanizmayı kurmuş oldu’. Yine aynı ifadenin sonlarına doğru ‘Ekrem İmamoğlu’nun danışmanları ve bu usulsüz işler içerisinde yer alan belediye bürokratları ve çalışanları sistem diye tabir edilen bir oluşumun içerisindedirler’ Sistemle ne kastediyorsunuz. Bu kelimeyi kim kullanıyordu" sorusunu sordu. Sanık Subaşı soruya "Sistem ifadesinin özellikle danışmanlar tarafından sürekli dillendiriliyor olması nedeniyle bu yapının bir manada sistem olduğunu biz iletişim dilinde gayet tabii kolaylıkla çıkarabiliyoruz. Yani bir işi yapmak istediğinizde Fatih Keleş bir talepte bulunuyorsa, Ertan Yıldız bir talepte bulunuyorsa ya da sistematik olarak bir yönlendirmesi varsa ben gayet tabii bunu sistematik olgu olarak algılıyorum. Günün sonunda da sistem müsaade etmediği sürece biraz iş yapamaz hale geliyorsunuz. Danışmanların ağzından duydum. Sistem deniliyor" yanıtını verdi.

34‘Ekrem İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü’ davasının ikinci duruşmasının 13’inci gününde tutuksuz sanıkların savunmalarının alınmasına devam edildi.

35Etkin pişmanlık ifadesi veren tutuksuz sanık Eyüp Subaşı hakkında iddianamede yapılan değerlendirmede, suç örgütü lideri Ekrem İmamoğlu’nun Beylikdüzü döneminden beridir açık hava reklam işlerini yürüttüğü, İmamoğlu, İBB başkanı olduktan sonra tüm açık hava işlerini usulsüz ihaleler yoluyla Eyüp Subaşı’na verdiği, Subaşı’ndan elde ettiği haksız geliri suç örgütü yöneticisi Fatih Keleş ve örgüt üyesi Serdal Taşkın’a elden teslim ederek suç örgütüne fon sağladığı belirtilmişti. Subaşı’nın yetkilisi olduğu Panoffect Medya Anonim Şirketi ve Genç Popülist Medya Planlama Organizasyon Ticaret Limited Şirketi üzerinden Kültür ve Medya A.Ş’den bir çok usulsüz iş aldığı, örgüt yöneticisi Murat Ongun ve Fatih Keleş’ e bağlı hareket ettiği, suç örgütünün hiyerarşisi içerisinde yer aldığının anlaşıldığı iddianamede açıklanmıştı.dayananlar: özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön

36"İhalelerin tamamı belgeli, ticari ve gerçek işlerdir"

37Subaşı iddianamede yer alan suçlamalara karşı savunmasında "Panoffect Medya, kamu kaynaklarından tek kuruş almadan, kendi sermayemizle, kişisel geleceğimizi ticari riske atarak kurduğum bir yatırım şirketidir. Pannoffect Medya olarak girmiş olduğumuz ihalede en az 5 kat, dolayısıyla şimdiye kadar Kültür A.Ş.’ye, kamuya, belediyeye toplamda 682 milyon kira ödedik. Ayrıca Panoffect Medya şirketler grubu olarak 20 milyon doların üzerinde, 2 milyarlık bir yatırım yaptığımızı özellikle belirtmek istiyorum. Dolayısıyla kamu zararı bunun neresinde var diye sormak isterim. Buna rağmen bugün hem kamu zararına sebep olmakla hem de maalesef dolandırıcılıkla suçlanıyor olmanın ağır vebalini üzerimde taşıyorum. Hakkımdaki iddianamenin temelini şirketlerim ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve iştirakleri arasında yapılan ihaleler oluşturmaktadır. Bu ihalelerin tamamı belgeli, ticari ve gerçek işlerdir" dedi.

38"75 milyon üzerinde anlaşmış olup anlaşmış olduğumuz devir rakamı Murat Ongun Bey’in yönlendirmesiyle 46 milyona indirildi"

39Subaşı savunmasının devamında "Önce Fatih Keleş ve Tuncay Yılmaz ile birlikte Mermerciler Sanayi Sitesi’nde, sonrasında 2021 Ekim ayında İBB İletişim Çadırında Murat Ongun ile yapılan görüşmede, Reklamist firmasına ekranların devri adeta dikte edildi. Tabii ki bu kadar emeğimi çöpe atmak istemedim, kabul etmedim. Geleceğimin, işimin, vizyonumun elimden alınacağını düşünerek uykusuz geceler geçirdim. Sonrasında Tuncay Yılmaz ve Nihat Sütlaş ile ofisimde bir araya geldik. Bu görüşmenin ardından Merter Plaza Reklamist ofisinde Murat Ongun, Tuncay Yılmaz, Uğurhan Atma, Nihat Sütlaş ile devir şartlarına ilişkin benim açımdan kabul edilebilir olmayan görüşmeler yaptık. Önümüze konan şartlar benim için bir anlamda ticari enkazdı. Devir rakamında zaten anlaşamayacağımız için isteksiz olmam nedeniyle bu görüşmelerde masadan kalktım. Bu olumsuz görüşmenin ardından reklam yerlerimizden bir kısmı maalesef ki indirildi. Bunu sistematik bir yıldırma ve anlaşmaya zorlama olarak değerlendirdim. Aslında şifahen 75 milyon üzerinde anlaşmış olup anlaşmış olduğumuz devir rakamı Murat Ongun Bey’in yönlendirmesiyle 46 milyona indirildi ve Kültür A.Ş.’ye borcumuza mahsuben devir rakamı komik bir rakamla, maalesef o dönemin şartlarıyla kabul etmek durumunda kaldık. Üstelik bu sadece o dönemin şartlarıyla 1 yıllık kira rakamımıza tekabül ediyordu. Görüşmelerden yorulmuş, yıpranmış ve ticari hayatımızda bir an önce dönmemiz gerektiğine inanan biri olarak ekranları Kültür A.Ş. borcuna mahsuben devretmek durumunda kaldık" ifadelerini kullandı.

40"Etkin pişmanlık kapsamında verdiğim ifadeleri asla inkar etmiyorum"

41Subaşı "Etkin pişmanlık kapsamında verdiğim ifadeleri, cezaevi ve etkin pişmanlık kapsamında verdiğim, bildiğim olayları, yaşadıklarımı ve benden istenenleri kimler ne yaptıysa anlattım. Ben ticaretimi sürdürürken karşılaştığım sistemin ve benden istenenleri, maruz kaldığım baskıları anlattım. Ben ifademin genel hatlarıyla ve içeriğin itibarıyla arkasındayım. Ancak ifademin örgüt üyeliği şeklinde yorumlanmasını asla kabul etmiyorum. Olsa olsa ticari mağduriyet, mağdur sıfatıyla bu sürecin bir parçasıyım. Bu iddianamenin sanığı olarak değil, ticari mağduru olarak burada olmam gerektiğini düşünüyorum. Hatta tanık sıfatıyla değil, bu salonda ticari mağdur sıfatıyla tanık olarak bulunmam gerektiğini düşünüyorum. Şirketleri yönettim evet, ihalelere girdim evet, yatırım yaptım evet. Bazı para hareketlerinin içerisinde bulundum, inkar etmiyorum. Etkin pişmanlık kapsamında verdiğim ifadeleri asla inkar etmiyorum. Ancak yapmadığım bir fiilin, taşımadığım bir kastın ve mensubu olmadığım bir örgütün sorumluluğunu asla kabul etmiyorum" dedi.

42Subaşı’nın savunmasının ardından çapraz sorgusuna geçildi.

43"Sistem müsaade etmediği sürece biraz iş yapamaz hale geliyorsunuz"

44Subaşı’ya mahkeme başkanı tarafından "3 farklı ifade var etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte. 16 Mayıs tarihli ifadenizin iki yerinde söz etmişsiniz. ‘Böylece Murat Ongun sisteme düzenli gelir sağlayan bir mekanizmayı kurmuş oldu Yine aynı ifadenin sonlarına doğru ‘Ekrem İmamoğlu’nun danışmanları ve bu usulsüz işler içerisinde yer alan belediye bürokratları ve çalışanları sistem diye tabir edilen bir oluşumun içerisindedirler’ Sistemle ne kastediyorsunuz? Bu kelimeyi kim kullanıyordu?" sorusunu sordu. Sanık Subaşı soruya "Fatih Keleş’le tanışıklığım söz konusu. 2019’dan sonra da iletişimimiz bir manada biraz belki birkaç seviye daha yükselmiş olabilir. Ve onunla oluşmuş olan, bizim şu an karşı karşıya kaldığımız sürecin aslında bir yansıması. Sistem ifadesinin özellikle danışmanlar tarafından sürekli dillendiriliyor olması nedeniyle bu yapının bir manada sistem olduğunu biz iletişim dilinde gayet tabii kolaylıkla çıkarabiliyoruz. Yani bir işi yapmak istediğinizde Fatih Keleş bir talepte bulunuyorsa, Ertan Yıldız bir talepte bulunuyorsa ya da sistematik olarak bir yönlendirmesi varsa ben gayet tabii bunu sistematik olgu olarak algılıyorum. Günün sonunda da sistem müsaade etmediği sürece biraz iş yapamaz hale geliyorsunuz. Danışmanların ağzından duydum. Sistem deniliyor" yanıtını verdi.dayananlar: özün 1. maddesi · 1. alıntı↩ Geldiğin yere dön

45Subaşı ‘sisteme’ verilen paraları duruşmada anlattı

46Savcının "Alınacak işler karşılığı yüzde 10 bir pay istenmiş Fatih Keleş tarafından. İmamoğlu’nun bundan haberi olduğunu, Fatih Keleş’e payı nakit verdiğinizi beyan etmişsiniz. Bu parayı nerede verdiniz?" sorusuna sanık Subaşı "Para Florya’da birkaç kez, Mermerciler iş yerinde birkaç kez olmak üzere verildi" dedi. Savcının "Ertan Yıldız ve Serdal Taşkın’a elden verilen paralar var" demesi üzerine sanık Subaşı "Ertan Yıldız kişisel olarak kendi almadı. Ertan Yıldız bir aracı gönderdi. 5 milyon bir, 5 milyon bir, sonra bir de 10 milyon, üç farklı rakam olmak üzere" yanıtını verdi. Savcının "Ertan’a verilen paraların takibiyle ilgili beyanınız var. ‘Fatih Keleş ve Murat Ongun bana Ertan’a söz verdiğin rakamları tamamladın mı?’ şeklinde sordular demişsin" cümlesi üzerine sanık Subaşı "Evet, doğrudur farklı bir yerde bir araya geldiğimizde ‘Ertan’a verilen para tamamlandı mı?’ ifadesini kullandılar" cevabını verdi.dayananlar: özün 2. maddesi · özün 3. maddesi · 2. alıntı↩ Geldiğin yere dön