ABD ordusu Irak'tan 23 yıl sonra çekildi
Iraq Body Count, doğrudan şiddet sonucu ölen sivil sayısını 200 binin üzerinde belgeledi.
Okur ne soruyor?

Haberin özü
4 iddianın 4 tanesi kaynağa bağlı
ABD ordusu, 23 yıl önce işgal ettiği Irak'tan çekildi.
ABD’nin Irak işgali 23 yıl sonra sona erdi. ABD ordusu, kimyasal silah bulunduğu bahanesiyle işgal ettiği Irak’tan geri çekildi. İşgal nedeniyle binlerce çocuk da dahil olmak üzere en az 200 bin sivil çatışmalar nedeniyle hayatını kaybetti. Irak işgalinin ardından şiddet kaynaklı sivil ölümlerini belgelemek amacıyla kurulan bağımsız sivil toplum araştırma projesi Iraq Body Count (IBC), 2003’ten bu yana Irak’ta doğrudan şiddet sonucu 200 binin üzerinde sivilin ölümünü belgeledi. Medya haberleri, hastane ve morg kayıtları, STK verileri ve resmi kayıtları kontrol ederek belgelenen şiddet kaynaklı ölümleri veri tabanına işleyen kurum, işgal nedeniyle hayatını kaybeden sivillerin sayısının 200 bini aştığını, bunlara muhariplerin de eklenmesi halinde ise ölü sayısının yaklaşık 300 bin olduğunu hesapladı.
Iraq Body Count, 2003'ten bu yana doğrudan şiddet sonucu 200 binin üzerinde sivilin öldüğünü belgeledi; muharipler de eklendiğinde toplam ölü sayısını yaklaşık 300 bin olarak hesapladı.
Brown Üniversitesi'nin 2023 tarihli çalışması, Mart 2003-Mart 2023 arasında Irak'ta doğrudan savaş nedeniyle 186 bin 694 ila 210 bin 38 sivilin öldüğünü ortaya koydu.
ABD merkezli Brown Üniversitesi tarafından 2023 yılında yapılan Costs of War (Savaşın Maliyetleri) başlıklı bir çalışma ise, Mart 2003 ve Mart 2023 arasında Irak’ta 186 bin 694 ila 210 bin 38 sivilin doğrudan savaş nedeniyle öldüğünü ortaya koydu. Bu bilançoya hayatını kaybeden Iraklı polis ve askerler ile muhalif savaşçılar da eklendiğinde, doğrudan ölümlerin toplamı benzer bir şekilde 280 bin ila 315 bin aralığındaki seviyeye yükseldi.
Birleşmiş Milletler verilerine göre 2008-2022 döneminde Irak'ta 3 binden fazla çocuk öldü, 5 binden fazlası sakatlandı; veriler işgalin ilk yıllarını kapsamıyor.
Birleşmiş Milletler’in (BM) Irak’ta 2003 işgalini ve 2004-2007 arasında savaşın en kanlı dönemlerini kapsamayan ve 2008’den başlayarak 2022 yılı sonuna kadar olan dönem için sunduğu verilere göre, Irak’ta sadece bu dönemde 3 binden fazla çocuk hayatını kaybetti ve 5 binden fazlası da sakatlandı. Bilançolar, işgalin sadece şiddet sonucu meydana gelen ve kayıtlara geçirilebilen ölümlerin bir bölümünü yansıttığı için gerçek bilançoyu yansıtmıyor.
Özet kademesindesin — metnin tamamı için “Tam”a dön. Kaynak kutuları kapalı başlar; tek tek açabilir ya da “Derin”e geçip hepsini birden açabilirsin.
Bağlam
Iraq Body Count, işgalin ardından Irak'taki şiddet kaynaklı sivil ölümlerini belgelemek için kuruldu. Brown Üniversitesi araştırmacıları, dolaylı ölümlerin doğrudan ölümlerin iki ila dört katına ulaşmış olabileceğini tahmin etti.
Bunları henüz bilmiyoruz
- Irak'taki ölü sayısı, kullanılan veri ve hesaplama yöntemine göre farklı tahminlerle ifade ediliyor.
- Birleşmiş Milletler'in verileri, işgalin 2003'teki başlangıcını ve 2004-2007 arasındaki en kanlı dönemi kapsamıyor.
Bu başlıklar cevaplandıkça haber güncellenir; cevap hangi sürümde geldiyse burada işaretlenir.
Haberdeki sayılar
23yıl
200 binkişi
300 binkişi
186 bin 694kişi
1,03 milyonkişi
değerler kaynak metindeki biçimiyle aktarılır
Görseller
Haberde geçenler
Kurumlar 4
- ABD ordusu
- Iraq Body Count
Medya, hastane ve morg kayıtları, sivil toplum kuruluşu verileri ile resmi kayıtları kontrol ederek Irak'taki şiddet kaynaklı ölümleri belgeleyen bağımsız sivil toplum araştırma projesidir.
- Brown Üniversitesi
Irak savaşının doğrudan ve dolaylı insan maliyetlerini inceleyen çalışmayı 2023'te yayımlayan ABD merkezli üniversitedir.
- Birleşmiş Milletler
Kaynağın kendi cümleleriyle
9 paragraflık kaynak metnin 3 paragrafı bu haberde kullanıldı.
Kaynağın tamamını göster
1ABD ordusu, kimyasal silah bulunduğu bahanesiyle işgal ettiği Irak’tan 23 yıl sonra çekildi. Amerikan işgali ülkede isyanlar, terör ve iç savaşı tetiklerken, sadece doğrudan çatışmalar nedeniyle en az 200 bin sivil hayatını kaybetti.
2ABD’nin Irak işgali 23 yıl sonra sona erdi. ABD ordusu, kimyasal silah bulunduğu bahanesiyle işgal ettiği Irak’tan geri çekildi. İşgal nedeniyle binlerce çocuk da dahil olmak üzere en az 200 bin sivil çatışmalar nedeniyle hayatını kaybetti. Irak işgalinin ardından şiddet kaynaklı sivil ölümlerini belgelemek amacıyla kurulan bağımsız sivil toplum araştırma projesi Iraq Body Count (IBC), 2003’ten bu yana Irak’ta doğrudan şiddet sonucu 200 binin üzerinde sivilin ölümünü belgeledi. Medya haberleri, hastane ve morg kayıtları, STK verileri ve resmi kayıtları kontrol ederek belgelenen şiddet kaynaklı ölümleri veri tabanına işleyen kurum, işgal nedeniyle hayatını kaybeden sivillerin sayısının 200 bini aştığını, bunlara muhariplerin de eklenmesi halinde ise ölü sayısının yaklaşık 300 bin olduğunu hesapladı.dayananlar: özün 1. maddesi · özün 2. maddesi↩ Geldiğin yere dön
3ABD merkezli Brown Üniversitesi tarafından 2023 yılında yapılan Costs of War (Savaşın Maliyetleri) başlıklı bir çalışma ise, Mart 2003 ve Mart 2023 arasında Irak’ta 186 bin 694 ila 210 bin 38 sivilin doğrudan savaş nedeniyle öldüğünü ortaya koydu. Bu bilançoya hayatını kaybeden Iraklı polis ve askerler ile muhalif savaşçılar da eklendiğinde, doğrudan ölümlerin toplamı benzer bir şekilde 280 bin ila 315 bin aralığındaki seviyeye yükseldi.dayananlar: özün 3. maddesi↩ Geldiğin yere dön
4İngiliz araştırma şirketi ölü sayısını 1,03 milyon olarak açıkladı
5İngiliz araştırma şirketi Opinion Research Business ise, 2008’de yayınladığı bir araştırmada savaşın ilk dört buçuk yılında ölen Iraklıların sayısının yaklaşık 1,03 milyon olduğunu bildirdi. Araştırma şirketi, 2 bin 414 yetişkinle yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda katılımcıların yüzde 20’sinin hanelerinde çatışmalar nedeniyle en az bir kişinin hayatını kaybetmesinden yola çıkarak, 1997 sayımına göre 4,05 milyon hane bulunan ülkede yaklaşık ölü sayısının 1,03 milyona ulaşacağını hesapladı.
6Binlerce çocuk hayatını kaybetti
7Birleşmiş Milletler’in (BM) Irak’ta 2003 işgalini ve 2004-2007 arasında savaşın en kanlı dönemlerini kapsamayan ve 2008’den başlayarak 2022 yılı sonuna kadar olan dönem için sunduğu verilere göre, Irak’ta sadece bu dönemde 3 binden fazla çocuk hayatını kaybetti ve 5 binden fazlası da sakatlandı. Bilançolar, işgalin sadece şiddet sonucu meydana gelen ve kayıtlara geçirilebilen ölümlerin bir bölümünü yansıttığı için gerçek bilançoyu yansıtmıyor.dayananlar: özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön
8Savaşın sağlık sistemi, altyapı, gıda güvenliği ve yaşam şartları üzerindeki yıkıcı etkileri de hesaba katıldığında, ABD’nin Irak savaşının insan hayatı bilançosunun çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.
9Brown Üniversitesi araştırmacıları da Irak’taki dolaylı ölümlerin, doğrudan ölümlerin iki ila dört katına ulaşmış olabileceği tahmininde bulunuyor.
Ajans damgası30 Eylül 17:58YayınMetinPeykhane derlemesi



