Mehmet Nuri Ersoy: Sıfır Atık 365 milyar lira katkı sağladı

1. kaynak belgesi

1Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye’nin Sıfır Atık çalışmalarında 8 yılda 365 milyar liralık katkı sağlandığını duyurdu.

2Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, plastik üretiminin dünya genelinde son 70 yılda yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıktığını, plastik atık miktarının ise 353 milyon tona ulaştığını belirtti. Plastik atıkların yalnızca yüzde 9’unun nihai olarak geri dönüştürüldüğüne dikkati çeken Ersoy, çevre sorunlarıyla mücadelede küresel iş birliğinin ve bütüncül bir yaklaşımın zorunlu olduğunu söyledi. Türkiye’nin Sıfır Atık çalışmalarında 8 yılda geri kazanım oranını yüzde 13’ten yüzde 37,53’e yükselttiğini kaydeden Ersoy, 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırılarak yaklaşık 365 milyar liralık katkı sağlandığını açıkladı.

2. kaynak belgesi

3Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, plastik üretiminin dünya genelinde son 70 yılda yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıktığını, plastik atık miktarının ise 353 milyon tona ulaştığını belirtti. Plastik atıkların yalnızca yüzde 9’unun nihai olarak geri dönüştürüldüğüne dikkati çeken Ersoy, çevre sorunlarıyla mücadelede küresel iş birliğinin ve bütüncül bir yaklaşımın zorunlu olduğunu söyledi. Türkiye’nin Sıfır Atık çalışmalarında 8 yılda geri kazanım oranını yüzde 13’ten yüzde 37,53’e yükselttiğini kaydeden Ersoy, 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırılarak yaklaşık 365 milyar liralık katkı sağlandığını açıkladı.

4Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Çalıştayı’na katıldı. Girne-Taşucu seferini yapan yolcu gemisinin alabora olması sonucu hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, aileleri ve yakınlarına başsağlığı dileyen Bakan Ersoy, çalıştayda yaptığı konuşmada yaralılara acil şifa temennisinde bulunarak arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü kayıp vatandaşlardan güzel haberler almayı ümit ettiğini belirtti.

5Çevre sorunları, plastik atıklar, döngüsel ekonomi ve Türkiye’nin Sıfır Atık hedeflerine ilişkin olarak çalıştayda değerlendirmelerde bulunan Ersoy, dünyanın çok büyük ve zorlu değişimlere gebe bir dönemden geçtiğini belirtti.

6Ersoy, konuşmasında, savaşlar, insani krizler ve siyasi gerilimlerin gezegenin varoluşsal sorunlarını gölgelediğini söyleyerek atık sorunu, çevre kirliliği, ormanlık alanların tahribi ve iklim krizinin, herkesin huzur içinde yaşamasına yetecek gezegeni yaşanmaz hâle getirme potansiyeli taşıdığına dikkati çekti.

7Doğal afetler, yaşam alanları yok edilen hayvanlardan bulaşan salgın hastalıklar ve zehir barındıran gıdalar karşısında insanlığın çaresiz kalmaya devam ettiğini ifade eden Ersoy, çevre sorunları arasında plastik atıkların etkisinin artık herkes tarafından görülebilecek ölçüde yaygınlaştığını kaydetti.

8Plastik üretimi 70 yılda yaklaşık 230 kat arttı

9Plastiğin hemen her üretim alanında ve ürün grubunda kullanıldığına işaret eden Bakan Ersoy, dünya çapındaki plastik üretiminin son 70 yılda yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıktığını bildirdi.

10Bu denli yaygın kullanılan bir ürünün ciddi bir çevre sorumluluğunu da beraberinde getirdiğini belirten Ersoy, insanlığın bu sorumluluğu omuzlamakta başarısız olduğunu söyledi.

11Bazı ülkelerin kendi sınırları içerisinde başarılı uygulamalar ortaya koyduğunu ancak plastik atık yönetiminde küresel bir standart oluşturulmadıkça sorunun çözülemeyeceğini vurgulayan Ersoy, özellikle kirlenmeye büyük ölçüde kaynak teşkil eden yoksul ülkelerde sistemin uygulanma şartlarının oluşturulması ve mevcut altyapının iyileştirilmesi gerektiğini ifade etti.

12Bu ülkelerin altyapı sorunlarını tek başına çözebilecek imkâna sahip olmadığını belirten Ersoy, güçlü ekonomilerin ve başarılı sonuçlara ulaşan ülkelerin iş birliği, uygulama ve teknoloji paylaşımına gitmesi gerektiğini kaydetti. Ersoy, küresel ortak duruşun devletlerin politikası hâline gelmesinin önemini vurguladı.

13Plastik atığın yalnızca yüzde 9’u geri dönüştürülüyor

14Dünya genelinde plastik atık seviyesinin 353 milyon tona ulaştığını açıklayan Bakan Ersoy, üretimin dörtte üçünden fazlasının atık olarak ortaya çıktığına dikkati çekti.

15Ersoy, mevcut tabloyu şöyle anlattı:

16"Plastik atıkların yalnızca yüzde 9’u nihai olarak geri dönüştürülmekte değerli misafirler. Sadece ve sadece yüzde 9. Kalan yüzde 19’u yakılıyor, yüzde 50’si ise depolanıyor. Kontrolsüz olarak yönetilen ve çevreye karışan plastik atıkların oranı ise yüzde 22."dayananlar: özün 3. maddesi↩ Geldiğin yere dön

17Günümüzdeki atık miktarı dikkate alındığında yaklaşık 78 milyon ton plastiğin kontrol dışında kaldığını ve ciddi oranda doğaya karıştığını belirten Ersoy, bunun toprağı, nehirleri ve okyanusları zehirlediğini, canlı ekosistemine ciddi zarar verdiğini söyledi.

18Mevcut atık yönetim sisteminin sorun karşısında çaresiz kaldığını ifade eden Bakan Ersoy, plastiğin yapısının geri dönüşümü sınırlandırdığını, yakmanın sera gazı salımını beslediğini, depolamanın ise sorunu yalnızca geciktirdiğini ve mikroplastiklerin toprak ile su kaynaklarına karışmasına yol açtığını belirtti.

19Doğayla barışık ciddi bir alternatif maddenin en önemli çözüm başlıklarından biri olduğunu söyleyen Ersoy, bazı ülkelerin ekonomik çıkarlarının çözümün önünde engel oluşturabileceğini de kaydetti.

20"Mümkün olan her bir çözüm başlığı devreye alınmalı"

21Küresel politikalarla mücadelenin sürdürüleceğini ancak artık zaman kaybetme lüksü bulunmadığını vurgulayan Ersoy, mümkün olan bütün çözüm başlıklarının devreye alınması gerektiğini söyledi.

22Gereksiz kullanım ve israfın azaltılmasından ikincil ham madde kullanımına kadar bütün plastik döngüsünün ele alınması gerektiğini belirten Ersoy şöyle konuştu:

23"Bizlerin artık zaman kaybetme lüksü yok. Dolayısıyla mümkün olan her bir çözüm başlığı devreye alınmalıdır. Burada bütüncül bir yaklaşım olmalı; gereksiz kullanımın ve israfın azaltılmasından ikincil ham madde kullanımına kadar bütün plastik döngüsü masaya yatırılmalıdır."dayananlar: alıntı↩ Geldiğin yere dön

24Bu mücadelenin kazanılmasının her şeyden önce gezegene can suyu olacağını belirten Ersoy, aynı zamanda üretim, ihracat, pazara erişim, ham madde güvenliği ve sanayi rekabetçiliği bakımından Türkiye’ye ciddi kazanımlar sağlayacağını ifade etti.

25"Gerçeklere hiçbir zaman gözümüzü kapatmadık"

26Türkiye’nin plastik atık konusunda kat etmesi gereken aşamalar bulunduğunu belirten Bakan Ersoy, sorunların görmezden gelinmesi hâlinde çözüm üretilemeyeceğini söyledi.

27Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayelerinde, Emine Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülen çevreyi koruma ve Sıfır Atık yaklaşımının hem Türkiye’de ciddi bir değişimi tetiklediğini hem de uluslararası alanda karşılık bulduğunu vurgulayan Ersoy, Türkiye Cumhuriyeti’nin bu alanda açık, gerçekçi, akılcı ve kararlı adımlar attığını ifade etti.

28Ersoy, "Gerçeklere hiçbir zaman gözümüzü kapatmadık, kapatmayız. Aksi takdirde çözüm üretmek mümkün olmaz." dedi.

2990 milyon ton atık ekonomiye kazandırıldı

30Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının verilerine göre Sıfır Atık çalışmaları kapsamında tüm atık türlerinde geri kazanım oranının 8 yılda yüzde 13’ten yüzde 37,53’e yükseldiğini açıklayan Ersoy, bu ilerlemeyle 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve yaklaşık 365 milyar liralık katkı sağlandığını bildirdi.dayananlar: özün 1. maddesi↩ Geldiğin yere dön

31Ersoy, geri kazanım oranının 2035 yılında yüzde 60’a, 2053 yılında ise yüzde 70’e çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.dayananlar: özün 2. maddesi↩ Geldiğin yere dön

32Plastik, döngüsel ekonomide yedi öncelikli sektörden biri

33Bakan Ersoy, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı’nda plastiğin yedi öncelikli sektörden biri olarak belirlendiğini söyledi.dayananlar: özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön

34Planın altı stratejik hedef ve 53 eylem üzerinden atık önleme, döngüsel ürünler, ikincil ham madde, izleme, teşvik ve sektörel dönüşüm alanlarında yeni bir uygulama çerçevesi oluşturduğunu kaydeden Ersoy, birincil ham maddeye bağımlılığın azaltılmasının en önemli hedef olduğunu belirtti.

35Ürün ve ambalajların döngüsel tasarım ilkelerine göre geliştirilmesi, tek kullanımlık ve kısa ömürlü ürünlerin azaltılması ile kaynağında ayrı toplama ve geri dönüşümün miktar ve kalitesinin yükseltilmesinin sağlıklı bir atık yönetimi için şart olduğunu ifade etti.

36Tarımsal plastiklerin etkin biçimde yönetilmesi ile deniz ve kıyı kirliliğinin önlenmesinin de insan sağlığını doğrudan ilgilendiren olmazsa olmaz başlıklar olduğunu söyleyen Ersoy veri, denetim ve izlenebilirlik altyapısının oluşturulması ile merkezî yönetim, valilikler, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum arasında güçlü koordinasyon kurulmasının hedeflenen dönüşümün gerçekleşmesi açısından önem taşıdığını kaydetti.

37"Bugün gereken adımları atmak zorundayız"

38"Al-kullan-at" prensibine dayanan lineer ekonomi modelinin tüketimi ciddi seviyelere taşıdığını ve plastik kirliliğini artırdığını belirten Bakan Ersoy, mücadelede bireysel yaklaşımın kilit önemde olduğunu söyledi. Alışkanlıkların ve tercihlerin değiştirilmesi gerektiğine işaret eden Ersoy, ilk aşamada rahatlıktan ödün veriliyormuş gibi görünse de orta ve uzun vadede sağlık, konfor ve refahta sürdürülebilir kazanımlar elde edileceğini belirtti.

39Ersoy, üzerinde yaşanılan gezegeni, toprakları, nehirleri, denizleri ve havayı korumak için yapılan hiçbir şeyin ödün olarak değerlendirilemeyeceğini vurgulayarak, bir sonraki yemekten, sudan ve alınacak nefesten ödün vermemek için bugün gereken adımların atılması gerektiğini söyledi.

40Ersoy, döngüsel ekonomi yaklaşımıyla atıkların ciddi oranda azaldığı, mevcut atığın ekonomik kaynak olarak değerlendirildiği, kurumlar arası iş birliği ve bilinçli bireylerden oluşan toplumun sistemi güvence altına aldığı bir geleceği birlikte inşa edeceklerini ifade etti.

41Bakanlık yeşil mimariden altyapıya desteğini sürdürecek

42Bakan Ersoy, bu alandaki öncü ve kararlı duruşuyla değişimin önünü açan Emine Erdoğan’a şükranlarını sundu.

43Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile çalışma arkadaşlarını hayata geçirdikleri projeler ve kısa sürede ulaştıkları sonuçlardan dolayı tebrik eden Ersoy, Samed Ağırbaş’ın şahsında Sıfır Atık Vakfı gibi bu alanda aktif çalışan kurum ve kişilere de teşekkür etti.

44Kültür ve Turizm Bakanlığının sorumluluğundaki alanlarda tesisleşmeden altyapı yatırımlarına, çevre düzenleme projelerinden yeşil mimariye kadar üzerine düşeni yapmaya devam edeceğini belirten Ersoy, diğer bakanlıkların, özel kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının attığı adımlara da destek vermeyi sürdüreceklerini söyledi.

45Bakan Ersoy, programın amaçlarına hizmet etmesi temennisinde bulunarak katkı sunan bilim insanlarına, uzmanlara ve kurumlara teşekkür etti.