Numan Kurtulmuş: İzleme Komisyonu partilerle belirlenecek

1. kaynak belgesi

1TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş: "İzleme Komisyonu’nun yapısının ne olacağı partilerle yapacağımız müzakere sonucunda ortaya çıkacaktır."

2. kaynak belgesi

2(TBMM) - TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Meclis'in yeni yasama döneminde "Terörsüz Türkiye" sürecinin takibi için İzleme Komisyonu'nun hızlı şekilde kurulacağını belirterek, Meclis'in süreci yakından takip etmesi, yürütmedeki kurul ile uyumun sağlanması ve ihtiyaç halinde yeni yasal düzenlemelerin müzakere edilmesi gerektiğini söyledi. Kurtulmuş, Irak'taki silahlı milislerin elindeki silahların alınması sürecinin de ay sonunda veya ekim başında başlayacağını belirtti.

3TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, TBMM Tören Salonu'nda düzenlenen 28. Dönem 4. Yasama Yılı Değerlendirme Toplantısı'nda parlamento muhabirleriyle bir araya geldi. Kurtulmuş, Meclis'in 4. yasama yılındaki faaliyetlerini; yasama ve denetim, temsil ve parlamenter diplomasi, tanıtım ve organizasyonlar ile gerçekleştirilen projeler ve sunulan hizmetler olmak üzere dört başlık altında değerlendirdi.

4Kurtulmuş, 4. yasama yılında milletvekilleri tarafından 571 kanun teklifinin TBMM'ye sunulduğunu, Genel Kurul gündeminde 121, komisyonlarda ise 3 bin 538 kanun teklifinin bulunduğunu söyledi. Bu dönemde 36 kanunun kabul edildiğini, 41 TBMM kararı alındığını belirten Kurtulmuş, Genel Kurulun 125 birleşimde toplam 929 saat 21 dakika çalıştığını ve yaklaşık 24 bin 150 sayfa tutanak tutulduğunu kaydetti.

5Kurtulmuş, TBMM ihtisas ve araştırma komisyonlarının çalışmalarında da 901 saat çalışıldığını ve 27 bini aşkın sayfa tutanak tutulduğunu belirterek, "Biz Meclisimiz dünyanın en yoğun çalışan meclislerinden birisidir" dedi.

6"160 DOKUNULMAZLIK FEZLEKESİ MECLİS'E SUNULDU"

7Kurtulmuş, yasama faaliyetleri kapsamında yasama dokunulmazlığı fezlekelerine ilişkin de bilgi verdi. 4. yasama yılında TBMM Başkanlığı'na 160 yasama dokunulmazlığı fezlekesi sunulduğunu belirten Kurtulmuş, Karma Komisyon'da halen bin 96 fezlekenin beklediğini açıkladı.

8Kurtulmuş, geçen yıl 5 Ağustos'ta çalışmalarına başlayan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun faaliyetlerine de değindi. Komisyonun 21 toplantı gerçekleştirdiğini, 11 siyasi partinin katılımıyla çalışmalarını sürdürdüğünü ve toplantılarda toplam 90 saat müzakere yapıldığını söyledi. Komisyon çalışmalarında 4 bin 318 sayfa tutanak tutulduğunu belirten Kurtulmuş, raporun 18 Şubat 2026'da 47 milletvekilinin kabul oyuyla kabul edildiğini ifade etti.

9"BÖLGEDEKİ GELİŞMELER SÜRECİN SOMUTLAŞTIĞINI GÖSTERİYOR"

10Kurtulmuş, 10 Ağustos 2026'da Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin 467 milletvekilinin oyuyla kabul edildiğini belirterek, bu oylamanın TBMM'de bir yasa teklifi üzerinde oluşan en yüksek konsensüs olduğunu söyledi.

11Kurtulmuş, "Terörsüz Türkiye" sürecinin sadece bir temenni ve siyasi retorik olmadığını belirterek, bölgedeki gelişmelerin de sürecin somutlaştığını gösterdiğini söyledi. Suriye'de yeni yönetim içerisinde PYD unsurlarının entegrasyonunun sürmesini "terörsüz bölgeye ulaşmak bakımından önemli bir adım" olarak nitelendirdi.

12"IRAK'TA SİLAHLI MİLİSLERİN SİLAHLARININ ALINMASI SÜRECİ BAŞLAYACAK"

13Kurtulmuş, Irak'taki gelişmelere de değinerek, Irak'taki silahlı milislerin elindeki silahların alınması ve Irak'ta devlet otoritesi dışında hiçbir gücün elinde silah kalmaması sürecinin ay sonu itibarıyla veya ekim başında başlayacağını söyledi.

14Kurtulmuş, Irak'ta devlet otoritesinin güçlendirilmesine yönelik sürecin tamamlanmasıyla birlikte "devletten başka kimsede silahın olmadığı, meşru tek otoritenin silahları da elinde bulunarak güç olduğu bir Irak'a" geçileceğini ifade etti.

15TBMM'de kabul edilen yasa kapsamında, örgütün silah bıraktığının ve kendisini feshettiğinin tespit ve tayini amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında üst düzey bir Takip, Koordinasyon ve Uygulama Kurulu oluşturulduğunu ve kurulun çalışmalarına başladığını belirten Kurtulmuş, Meclis'in açılmasıyla birlikte süreçte önemli görev üstlenecek İzleme Komisyonu'nun da hızlı şekilde kurulacağını söyledi.dayananlar: özün 2. maddesi↩ Geldiğin yere dön

16Kurtulmuş, Meclis'in bundan sonraki süreçte üç sorumluluğu bulunduğunu belirterek, bunları sürecin yakından ve sonuna kadar takip edilmesi, yürütme bünyesindeki kurul ile Meclis arasındaki uyumun sağlanması ve ihtiyaç halinde yeni yasal düzenlemelerin yapılmasına ilişkin müzakerelerin gerçekleştirilmesi olarak sıraladı.dayananlar: özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön

17Kurtulmuş, yasada sürece ilişkin üç "emniyet sübapı" bulunduğunu belirterek, örgütün fesih ve silahsızlanma sürecinin yolunda gittiğinin Milli Güvenlik Kurulu tarafından tespit edilmesiyle yasanın uygulanacağını söyledi. Diğer iki mekanizmanın ise yürütme bünyesindeki kurul ile TBMM bünyesinde oluşturulacak izleme kurulu olduğunu ifade etti.

18MECLİS FAALİYETLERİ

19Kurtulmuş, 4. yasama yılında 14 bin 354 yazılı soru önergesi verildiğini, bunların 6 bin 720'sinin cevaplandırıldığını söyledi. TBMM Başkanı'na yöneltilen 133 yazılı soru önergesinden 125'inin de vaktinde cevaplandırıldığını belirtti.

20Bu dönemde bin 403 Meclis araştırma önergesi verildiğini açıklayan Kurtulmuş, ittifakla kabul edilen 12 önergenin sonucunda iki Meclis araştırma komisyonunun kurulduğunu söyledi. Bunlardan birinin suça sürüklenen çocuklar, diğerinin ise okul olayları ve dijital risklerle ilgili olduğunu belirtti.

21Kurtulmuş, 4. yasama yılında parlamenter diplomasi kapsamında uluslararası parlamenter asambleler aracılığıyla 191 toplantı veya karşılıklı ziyaret gerçekleştirildiğini, ihtisas komisyonlarının 105 faaliyette bulunduğunu söyledi.

22Seçim gözlem heyeti olarak 10 seçime katılım sağlandığını, parlamentolar arası dostluk gruplarının 52 etkinlik gerçekleştirdiğini belirten Kurtulmuş, TBMM'den yurt dışına 209 heyetin resmi ziyaret gerçekleştirdiğini, yabancı parlamenterlerden 36 heyetin Türkiye'de ağırlandığını kaydetti.

23Kurtulmuş, TBMM Başkanı olarak 8'i cumhurbaşkanı, devlet başkanı veya devlet başkanı yardımcısı, 52'si meclis ve senato başkanı olmak üzere 95 ikili görüşme gerçekleştirdiğini söyledi.

24Türkiye'nin 2026'da ev sahipliği yaptığı uluslararası toplantılara da değinen Kurtulmuş, 15-19 Nisan'da İstanbul'da düzenlenen Parlamentolar Arası Birlik 152. Genel Kurulu'na 157 ülkeden yaklaşık 2 bin 420 delegenin katıldığını, 29 Haziran'da İstanbul'da NATO Parlamenter Zirvesi'nin gerçekleştirildiğini belirtti.

25Kurtulmuş ayrıca, Antalya'da düzenlenecek COP31 toplantısının Türkiye açısından önemine dikkat çekerek, toplantının parlamenter bölümünün Parlamentolar Arası Birlik ve TBMM tarafından ortaklaşa düzenleneceğini söyledi.

26"GAZZE KONUSUNDA DÜNYANIN EN ETKİN PARLAMENTOLARINDAN BİRİYİZ"

27Kurtulmuş, TBMM'nin Filistin ve Gazze konusunda da faaliyet yürüttüğünü belirterek, 7 Ekim'den bu yana Genel Kurul'da 9 TBMM Başkanlık tezkeresinin kabul edildiğini söyledi. 4. yasama yılında ise İsrail'in Gazze'ye giden insani yardım filolarına yönelik saldırıları ile Küresel Sumud Filosu'na yönelik müdahaleye ilişkin iki tezkerenin kabul edildiğini ifade etti.

28Kurtulmuş, ayrıca Filistin'i destekleyen parlamentolar grubunun ilk toplantısının 14 ülkenin katılımıyla gerçekleştirildiğini, ikinci toplantıya ise 30 ülkenin çeşitli düzeylerde katıldığını belirtti.

29Kurtulmuş, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında Meclis Bahçesi'nde düzenlenen etkinliklere 65 bin kişinin katıldığını belirtti. Etkinliklerde 29 kamu kurum ve kuruluşu ile sivil toplum kuruluşunun destek verdiğini, 81 ilden 350 öğrencinin çocuk forumuna katıldığını söyledi. 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'nün 10. yıl dönümü dolayısıyla da çeşitli etkinlikler düzenlendiğini belirten Kurtulmuş, Meclis'te anma programları ve fidan dikimi gerçekleştirildiğini kaydetti.

30"2,5 MİLYON SAAT ELEKTRİK TASARRUFU SAĞLANDI"

31TBMM'nin projeleri ve hizmetlerine ilişkin de bilgi veren Kurtulmuş, Florya Milletvekili Misafirhanesi'nin 20 Temmuz 2025'te açıldığını, Atatürk Deniz Köşkü'nün güçlendirme ve restorasyon projesinin revizyon sürecinin tamamlandığını söyledi. Yıldız'daki TBMM Başkanlığı yerleşkesindeki ileri karakol binasının restorasyonunun da sürdüğünü ve 2027 yılının başında hizmete alınmasının planlandığını belirtti.

32Kurtulmuş, Haziran 2023'ten bu yana yürütülen tasarruf tedbirleri kapsamında 2,5 milyon saat elektrik, 300 bin metreküp doğalgaz ve 20 bin ton su tasarrufu sağlandığını açıkladı.

33Konya'da güneş enerjisi santrali kurulması için çalışmalara başlandığını, TBMM otoparkında da güneş enerjisi santrali kurulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, yenilenebilir enerji yatırımlarıyla bugünün değerleriyle 115 milyon liralık ilave ekonomik katkı sağlanmasının öngörüldüğünü söyledi.

3. kaynak belgesi

34TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, ’Terörsüz Türkiye’ sürecine ilişkin, "İlgili birimlerimiz terör örgütünün silah bırakması ve kendisini feshetmesi sürecinin bütün detaylarını takip ve kontrol ediyor" dedi.

35TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, TBMM’de düzenlenen 28. Dönem 4. Yasama Yılı değerlendirme toplantısında parlamento muhabirleriyle bir araya geldi. Bu yasama yılında milletvekilleri tarafından 571 kanun teklifinin TBMM’ye sunulduğunu belirten Kurtulmuş, "571 kanun teklifi milletvekilleri tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Ayrıca Sayın Cumhurbaşkanımızın Bütçe ve Kesin Hesap Kanun teklifleri de başkanlığımıza sunuldu. Halihazırda Genel Kurul gündeminde 120 bin, komisyonlarda da 3 bin 538 kanun teklifi bulunmaktadır. Bu dönemde 4. yasama yılında 36 kanun kabul edilmiş, 41 Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı alınmıştır. Yoğun ve zorlu bir yasama dönemi geride kaldı. Bu süre içerisinde 125 birleşimde toplam 929 saat 21 dakika çalışılmış ve yaklaşık 24 bin 150 sayfa tutanak tutulmuştur. Ayrıca Meclis ihtisas ve araştırma komisyonları çalışmalarında da 901 saat çalışılmış ve 27 bin sayfa tutanak tutulmuştur. Meclisimiz herhalde dünyanın en yoğun çalışan meclislerinden birisidir" diye konuştu.

36"4. yasama yılında 160 yasama dokunulmazlığı fezlekesi de sunulmuştur"

37Yasama faaliyetlerinin içerisinde yasama dokunulmazlıkları fezlekesinin de bir başka başlığı oluşturduğunu dile getiren Kurtulmuş, "Şu anda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’nda 4. yasama yılında 160 yasama dokunulmazlığı fezlekesi de sunulmuştur. Halihazırda Karma Komisyon’da bekleyen bin 92 fezlekenin de bulunduğunu hatırlatmak isterim. Tabii bu dönemin en önemli çalışmalarından birisi Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun çalışmaları. Çalışmalar bugüne kadar devam etti ve yasanın kabul edilmesi ile yeni bir döneme geçmiş olduk. Bu toplantılarda toplam 90 saat müzakere ortamı oluşturuldu, bin 318 sayfa tutanak tutuldu. Bu komisyon çalışmaları sona erdiğinde Türkiye demokrasisinin ender görülen ittifaklarından birisi gerçekleşti. 47 milletvekili arkadaşımızın kabul oyuyla birlikte komisyon raporu kabul edildi. 18 Şubat 2026 tarihindeki bu kabulle birlikte de aslında terörsüz Türkiye süreciyle ilgili kabul aralanmış oldu" dedi.

38"Bu oylama TBMM’de bir yasa teklifi üzerinde oluşan en yüksek konsensüs ve ittifaktır"

39"Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin komisyon raporunun Türk demokrasisi bakımından önemli bir belge olduğunun altını çizen Kurtulmuş, "Bu rapor son derece kapsamlı bir rapordur. Bu rapor her şey değildir ve bir yol haritasıdır. Bir çalışma perspektifidir. Ve o açılan kapıdan sonra da, arkasından 10 Ağustos 2026 tarihinde toplumsal bütünleşmenin güçlendirmesine dair kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 467 milletvekiliyle oyuyla kabul edilmiştir. Bildiğimiz kadarıyla bu oylama TBMM’de bir yasa teklifi üzerinde oluşan en yüksek konsensüs ve ittifaktır" ifadelerini kullandı.

40Kurtulmuş, Haziran 2023’ten bu yana yürütülen tasarruf tedbirleri kapsamında 2,5 milyon saat elektrik, 300 bin metreküp doğalgaz ve 20 bin ton su tasarrufu sağlandığını açıkladı. Konya’da güneş enerjisi santrali kurulması için çalışmalara başlandığını, TBMM otoparkında da güneş enerjisi santrali kurulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Kurtulmuş, yenilenebilir enerji yatırımlarıyla bugünün değerleriyle 115 milyon liralık ilave ekonomik katkı sağlanmasının öngörüldüğünü ifade etti.

41"İzleme Komisyonu’nun şekli ve nasıl yapılacağı Meclis’te grubu bulunan partilerle yapacağı istişarelerle belli olacaktır"

42Terörsüz Türkiye sürecinin takibi çerçevesinde Meclis’te kurulacak olan izleme kurulunun nasıl olacağı hakkındaki soru üzerine Kurtulmuş, "Bu İzleme Komisyonu’nun şekli ve nasıl yapılacağı Meclis’te grubu bulunan partilerle yapacağı istişarelerle belli olacaktır. Partilerden de kendi güçleri doğrultusunda kendilerine düşen sayı kadar bu Komisyon’a üye vermelerini talep edeceğiz. Bu Komisyon Meclis’te kurulan komisyonlara benzemeyeceği için partilerle yapacağımız müzakereler sonucu ortaya çıkacaktır" dedi.dayananlar: özün 1. maddesi · özün 3. maddesi · alıntı↩ Geldiğin yere dön

43"İlgili birimlerimiz terör örgütünün silah bırakması ve kendisini feshetmesi sürecinin bütün detaylarını takip ve kontrol ediyor"

44Terör örgütü PKK’nın silah bırakma ve kendini feshetme sürecinin son durumu hakkında değerlendirmede bulunan Kurtulmuş, "Her şey yolunda tıkır tıkır işliyor. Fitne çıkarmaya ve bölgede kan görmeye alışmış olanların heveslerine rağmen bu süreç sonuna kadar başarıyla yürütülecek ve nihayete erecektir. Suriye ve Irak başta olmak üzere bölgedeki gelişmeler de terörsüz bölge hedefini destekleyen gelişmelerdir. Biz bu çerçevede İlgili birimlerimiz terör örgütünün silah bırakması ve kendisini feshetmesi sürecinin bütün detaylarını takip ve kontrol ediyor. Yine oluşturulan kurul vasıtasıyla da sahadaki gelişmeler takip edilecek. Dünyadaki bütün çatışma çözümlerinde örgütler ile devlet arasındaki süreci kontrol eden yabancı başka bir ülke ya da uluslararası kuruluşlar vardı. Bunu da üçüncü göz olarak tanımlıyorlardı. Bu Türkiye modeli olarak adlandırdığımız Terörsüz Türkiye sürecinin en önemli özelliklerinden birisi; yabancı bir üçüncü göz yoktur. Üçüncü göz milletin kendisidir" diye konuştu.

45"Kim sorumluysa mahkeme önünde hesap vermesi lazım"

46Fon krizine ilişkin Kurtulmuş, "Meselenin vahim boyutlarda olduğunu görüyoruz. Bu mesele Türkiye ekonomisini derinden sarsacak bir noktaya gelmemiştir. Gelmeden tespit edilmiştir. Bunun üzerine sonuna kadar gidilmelidir. Ümit ediyorum ki bu mesele çok dar bir alanda kriminal bir mesele olarak kalsın ve Türkiye ekonomisini sarsacak bir noktaya gelmesin. Kim sorumluysa mahkeme önünde hesap vermesi lazım" dedi.

47"Bu süreç başka bir şey, Anayasa süreci başka bir şey"

48Anayasa, Meclis İçtüzüğü, siyasi partiler ve seçim yasası tartışmalarına değinen Kurtulmuş, "Türkiye’nin yeni, kapsayıcı, demokrat, kuşatıcı, insan haklarını esas alan ve hukukun üstünlüğünü teyit eden bir anayasaya ihtiyacı var. Hiçbir vesayet mekanizmasının anayasanın içinde yer almaması lazım. Meclisteki çalışmalarda aksayan tarafların en önemli nedeni; Meclis Başkanı olarak onlarca örnek sayabilirim; Meclis’te demokratik akışı sağlayacak Meclis çalışmalarını hızlandıracak bir iç tüzüğe sahip olmamaktır. Siyasi partiler yasası ve seçim yasası değişmesi zorunlu olan siyasi metinlerdir. Ayrıca buna ilave olarak Meclis’te bir siyasi ahlak yasasının da oluşturulması Türkiye demokrasisine katkıda bulunacak metinlerdir. Terörsüz Türkiye süreci ortada yokken de Türkiye’de yeni bir anayasa arayışı vardı. 28. Dönem Meclis’in ilk açılışında hatırlattığım hususlardan birisi yeni anayasa yapılması zaruretiydi. Terörsüz Türkiye süreci müzakereleri yapılırken bütün partilerin anlayışı ile şnu söyledik. Bu süreç başka bir şey Anayasa süreci başka bir şey. Hiçbir şekilde yeni Anayasa sürecinin Terörsüz Türkiye meselesiyle karıştırılmamasına özel bir özen gösterildi. 2’si ayrı konulardır ama her ikisi de TBMM’nin uhdesi altın olan konulardır. Dolayısıyla bunları birbirine karıştırmadan olgunlukla anayasa tartışmalarını da süratle sürdürmek ve sonuçlandırmak noktasındayız" ifadelerini kullandı.

49"Erken seçim kararı beklemiyorum"

50Erken seçim tartışmalarına ilişkin ise Kurtulmuş, "Erken seçim kararı beklemiyorum. Erken seçim tartışmalarını yeri ve zamanı değildir. Siyasi şartlar olgunlaşırsa erken seçim olur. TBMM şu anda vaktinde bir seçime hazırlanıyor. Seçim erkene alınmak istenirse irade TBMM’dedir. 360 bulunduğu anda TBMM yenileme kararı alır" dedi.