Kadın kooperatiflerine e-ticarette komisyon desteği

1. kaynak belgesi

1Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Malumunuz dünya ekonomisi COVID’in patladığı 2020 başından bu yana gerçekten zor bir dönemden geçiyor. Gerek salgın, gerekse savaşlar, gerekse enerji krizleri, gıda piyasasındaki krizler, lojistik ağlarındaki kırılmalar, tedarik zincirlerinin kopması gibi çok sayıda büyük, önemli sınamalardan geçiyor. Ve dünya ekonomisi, özellikle 2025 yılı başından bu yana da ticaret savaşlarının ve gümrük vergilerindeki çok büyük artışların yol açtığı korumacılık rüzgarının etkileri altında olumsuz dönemden geçmektedir" dedi.

2Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul Finans Merkezi (İFM) Halkbank Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen " E-Ticaret ve Perakende Zirvesi"ne katılım sağlayarak sektörler hakkında değerlendirmelerde bulundu.

3"Dünya ekonomisinin COVID’in patladığı 2020 başından bu yana zor bir dönemden geçiyor"

4Dünya ekonomisinin COVID’in patladığı 2020 başından bu yana zor bir dönemden geçtiğini belirten Bakan Bolat, "Gerek salgın, gerekse savaşlar, gerekse enerji krizleri, gıda piyasasındaki krizler, lojistik ağlarındaki kırılmalar, tedarik zincirlerinin kopması gibi çok sayıda büyük, önemli sınamalardan geçiyor. Ve dünya ekonomisi, özellikle 2025 yılı başından bu yana da ticaret savaşlarının ve gümrük vergilerindeki çok büyük artışların yol açtığı korumacılık rüzgarının etkileri altında olumsuz dönemden geçmektedir. Bu yıl büyüme oranı dünya ekonomisinde yüzde 3’e gerileyeceği tahmin ediliyor. 2024-2025 yıllarında yüzde 3,4 ortalaması vardı. Bu yıl yüzde 3’e gerilemesi bekleniyor. Dünya ticaretinde de geçen yıl yüzde 4,6’lık büyüme varken, bu yıl için yüzde 1,6’lık bir büyüme tahmini var. Tabii ekonomideki durgunluk en çok iç ticareti de etkilemekte. O nedenle Türk Medya’nın düzenlediği bu E-Ticaret ve Perakende Zirvesi, ticaretin bugünü ve geleceği açısından önemli tartışmaları ve açıklamaları beraberinde getirecek. Memleketimiz ve milletimiz için inşallah hayırlı olmasını Cenab-ı Allah’tan niyaz ediyorum" dedi.

5"Ticaret Bakanlığı olarak hem perakende ticaretle ilgili düzenlemeler hem de e-ticaretle ilgili düzenlemeler konusunda sorumlu ve yetkili bir kuruluşuz""

6Bakan Bolat, "Zirvenin ikisi birbiriyle çok iç içe, e-ticaret ve perakende ticaret kavramları. Malum dijitalleşme dev adımlarla ilerliyor. Bilişimin ve telekomünikasyondaki gelişmeler, sosyal medyadaki gelişmelerin üçünün birleşmesinden dijital ticaret ve sosyal medya alanları çok hızlı adımlarla ilerliyor ve son birkaç yıldır da yapay zeka ile bu gelişmeler artık adeta zirveye oturuyor. Yapay zekanın ülke yönetimleri, ülke ekonomileri ve mikro işletmeler açısından önemi ve getirecekleri halen uygulamaya girmiş olan ama gelecekte hangi boyutta etkiler getireceği tartışmalı bir alan. Burada Türkiye olarak da elektronik ticaret ve telekomünikasyondaki devrimler birebir hızlı bir şekilde ülkemize de adapte olmakta. Türkiye’de internet kullanımı yüzde 92,3 oranındadır, 2026 yılı verileri itibarıyla. Ve tabii bir iki yaş grubunu aslında dahil edecek olsak yüzde 100’ü bulacak neredeyse. Ama onlar da 2-3 yaşına gelince bir bakıyorsunuz onlar da internet ailesine katılmış oluyorlar. İnternet üzerinden mal ve hizmet sipariş edenlerin oranı da 2026 yılında yüzde 60’a ulaşmış durumda. Biz Ticaret Bakanlığı olarak hem perakende ticaretle ilgili düzenlemeler hem de e-ticaretle ilgili düzenlemeler konusunda sorumlu ve yetkili bir kuruluşuz" ifadelerini kullandı.

7"Perakende e-ticaret hacmi de paralel bir şekilde 2025’te yine yüzde 52’lik bir artışla 2,5 trilyona ulaşmış durumda"

8Her yıl "Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü" adı altında bir rapor yayınladıklarını aktaran Bolat, "Elektronik Ticaretteki Bilgi Sistemi (ETBİS) Bakanlığımız tarafından yürütülmekte ve kullanılmaktadır. ETBİS’teki verilere göre Türkiye’deki e-ticaret hacmi geçen yıl 2025’te, 2024’e kıyasla yüzde 52’lik bir artışla 4,5 trilyon lirayı geçmiş durumda. Tam rakamıyla 4 trilyon 567 milyar. Dolar karşılığı olarak baktığımızda 2025 yılındaki e-ticaretin artışı hız olarak yüzde 29 artış yapmış 2025’te bir yıl öncesine kıyasla ve 115,5 milyar dolarlık bir ticaretten bahsediyoruz. Perakende e-ticaret hacmi de paralel bir şekilde 2025’te yine yüzde 52’lik bir artışla 2 trilyon 457 milyar, yani 2,5 trilyona ulaşmış durumda. Şu anlama geliyor: E-ticaret hacmi 4,5 trilyon, perakende e-ticaret hacmi de 2,5 trilyon Türk Lirası. Milli gelir payına baktığımızda 2019’da e-ticaret hacminin milli gelirdeki payı yüzde 2.7 iken, 2025’te aşağı yukarı yüzde 7’ye yükseldi. Bu 6 yıl içinde çok önemli bir gelişme oldu. O da neydi? Salgın, COVID salgını. Herkesin evlere kapandığı, iş yerlerinin, fabrikaların kapandığı, karantina dönemlerinde sadece temel tüketim ürünlerinin karantina olmayan günlerde alınabildiği ve alışverişte bir panik havasının genelde alışverişi körüklediği, ihtiyaçtan fazla alışverişlerin yapıldığı bir dönemdi. E-ticaret yoluyla alışverişini yapanların sayısı da, oranı da hızla yükseldi. Şimdi e-ticaretin toplam genel ticaretteki payı 2019’da arkadaşlar yüzde 4,5’tu. Dünyada da yüzde 5 - 5,5’tu. 5 yıl sonra, 2025’te e-ticaretin genel ticaret içindeki payı 5’te 1’e yükseldi. Yüzde 19,3’e yükseldi. Dünyada da benzer bir oran olarak yükseldi" değerlendirmesinde bulundu.

9"Türkiye genelinde 2025 sonu itibarıyla e-ticaret faaliyetinde bulunan işletme sayısı 634 bine ulaşmıştır"

10"İşlem sayısı e-ticarette 2019’da 1 milyar 360 milyon işlem yapılmışken, 2025’te yaklaşık 6 milyar e-ticaret işlemi yapılmış oldu" diyen Bolat, şunları söyledi:

11"E-ticaretin içinde perakende e-ticaretin işlem sayısı da 2019’da 380 milyon adet iken 2025 yılında yaklaşık 2 milyar adete yükselmiş oldu. Bunlar Ticaret Bakanlığımızın 2025 yılı Elektronik Ticaret Görünüm Raporu’ndan önemli veriler. Türkiye genelinde 2025 sonu itibarıyla e-ticaret faaliyetinde bulunan işletme sayısı 634 bine ulaşmıştır. Bu rakam, değerli arkadaşlar, 2019’da 64 bindi. 64 bin, 6 yıl sonra 634 bin işletme e-ticaret faaliyetinde bulunuyorlar. Bu işletmelerin büyük bir kısmı da KOBİ niteliğinde işletmeler. E-ticaret yapan işletmelerin yüzde 75’i şahıs işletmesi, yüzde 21’i limited şirket, yüzde 4’ü de anonim şirket. Demek ki e-ticaret tabana yayılıyor. Satıcı olarak da alıcı olarak da yayılıyor ve özellikle fert girişimciler, ferdi girişimciler e-ticaret olayını yoğun bir şekilde kullanıyorlar. Burada tabii mevzuat çalışmaları önemli.Çünkü her sektörde olduğu gibi dijital dünyada eğer kural bazlı ticaret yapılamazsa korkunç bir kaos meydana gelir. Bu her sektör için geçerli. Ama dijital dünya olduğu için e-ticarette çok çok daha önemli. ilan siteleri ve sahte reklamlar, aldatıcı reklamlar, başkalarının markalarını, başkalarının ürünlerini taklit ve aldatıcı reklamlar, olmayan bir şeyi varmış gibi gösterip para toplamak, sipariş almak, her şey olabilir. O yüzden elektronik ticaretin düzenlenmesi konusunda önce 2015 yılında bir mevzuat çıkarılmış. Daha sonra 2022 yılı Temmuz ayında da köklü bir değişiklik öngören e-ticaretin düzenlenmesi hakkında kanun çıkarılmıştı. Amaç, rekabeti bozucu faaliyetleri engellemek, tüketicilerde oluşabilecek refah kaybının önüne geçmek ve çok oyunculu bir pazar yapısını tespit etmek ve satıcıların haksız ticari şartlar alıcılara ya da tedarikçilere dayatmalarını engellemekti."

122024 yılı Ekim ayında bu kanunda bazı değişikliklerin yapıldığını dile getiren Bolat, "Amaç bu sektördeki teknolojik yatırımları gelişmesini, artmasını sağlamak ve elektronik ticaret pazar yerlerinin yurt dışına açılıp ihracata yönelmelerini sağlamak. Çünkü sadece yerli yurt içinde oyuncu olmak bu devasa sektörde yurt dışındaki küresel büyük oyuncuların gelip sizin pazarınızı da domine etmesi ve adeta pazara hakim olmalarının önlemek çok zor. Onun için bizim oyuncularımızın da yurt içinde güçlü olduğu gibi yurt dışında da küresel oyuncular olup e-ihracat yapmalarını teşvik etmek amacıyla Ekim 2024’te mevzuatta bazı değişiklikler yapılmıştı. Bununla ilgili kanun değişikliği yapıldıktan sonra yönetmelikte de değişiklikler yapıldı. Yurt dışına satışlarda işletmelerimizi desteklemek için yeni bir çerçeve oluşturuldu. bu konuda en önemli olumlu gelişmelerden biri, 1 Temmuz’da yürürlüğe giren Avrupa Birliği’nin e-ithalat düzenlemesinde getirilen ekstra vergilerde Gümrük Birliği’miz olduğu için yaptığımız yoğun müzakereler neticesinde Türkiye’nin e-ihracat ürünlerine bu ekstra vergi getirilmedi. Yaklaşık 2,5 aydır bu durum olumlu lehimize bir gelişme olarak devam ediyor. Bir de yenilenmiş ürünlerin, ki en çok elektronik ürünlerde, tekrar ekonomiye kazandırılması için biz yönetmelik çıkardık. Önce 2 yıl önce bu alanı açan ve atıkların ekonomiye yeniden kazandırılması için bu yönetmelik değişikliği güzel bir hamle oldu. Firma sayıları artmaya başladı. Daha sonra orada da bazı yeni düzenleme yapılması ihtiyacı hasıl olunca birkaç ay önce yenilenmiş ürün ile ilgili yönetmelikte kapsamlı bir yenilenme yaparak onu da yürürlüğe aldık" diye konuştu.

2. kaynak belgesi

13Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "İhracatın içinde kadın çalışanların çok büyük bir katkısı var. 2013 içinde toplam ihracatta kadın çalışanların katkısı yüzde 20,5 iken 2025 itibarıyla yüzde 23,5’e yükselmiştir, 3 puan bir artış olmuştur. 2025 yılında 837 bin kişilik çalışan sayısı artışının yüzde 49’unu kadınlar oluşturmuştur" dedi.

14Kadın kooperatiflerinin üretimden markalaşmaya, kurumsal kapasiteden pazara erişime kadar güçlenmesini destekleyen KooPro Projesi’nin pilot döneminin tamamlanması dolayısıyla kapanış programı gerçekleştirildi. Programa Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Av. Dr. Canan Sarı ile kamu kurumları, özel sektör ve paydaş kuruluşların temsilcileri katıldı. Pilot dönem kapsamında 15 kadın kooperatifine eğitim, danışmanlık ve uygulamalı destek sağlandı. Ayrıca 8 kadın kooperatifine toplam 1 milyon 200 bin lira hibe desteği verildi. Program kapsamında oluşturulan "KooPro Ürün ve Hikaye Bahçesi"nde kadın kooperatiflerinin ürettikleri ürünler ile üretim süreçlerine ilişkin hikayeler ziyaretçilerle buluşturuldu. Katılımcılar stantları gezerek kooperatiflerin faaliyetleri hakkında bilgi aldı.dayananlar: özün 3. maddesi↩ Geldiğin yere dön

15"Kadın kooperatiflerine pozitif ayrımcılık yapmalarını sağladık"

16Programda konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Sürdürülebilirlik noktasında da eğitim, tanıtım ve pazarlama çalışmalarıyla daima yanınızda olduğumuzu Bakanlık olarak göstermektir. Burada önemli bir hamle de şu oldu; ürettiğiniz ürünlerin barkod ücretlerinde GS1 Vakfı ile yapılan protokolle yüzde 50 ücret indirimi sağlandı. Burada da size bir avantaj sağlanmış oldu. Geçen yıl kooperatifçilik yılında önemli bir hamlemiz Sayın Cumhurbaşkanımız açıklamıştı hatırlarsanız; KGF (Kredi Garanti Fonu) ve Türkiye Esnaf Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatif Birlikleri TESKOMB arasında bir protokol yapıldı. 4,5 milyar liralık bir kredi paketi kadın kooperatiflerinin hizmetine sunuldu. Diğer taraftan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızla birlikte engelli ve gençlerin bu kooperatifçilik çalışmalarına katılımını teşvik için Sosyal Kooperatifçilik Kanun Taslağı hazırlandı. Burada yine çok önemli bir desteğimiz şu oldu; büyük marketler ve mağazalarda kadın yöresel ürünler için yüzde 1 raflarda yer alma şartı var. Ve bunu biz getirdik. Bu yüzde 1’in içinde kadın kooperatiflerinden de ürün alınması uygulamasını başlattık. Böylece kadın kooperatiflerinin ürettiği ürünler artık büyük marketlerde rahatça yer alabilecek. Bu önemli bir pazar imkanı. Çünkü kadın kooperatiflerinin uygulamada baktığımızda gördüğümüz başlangıç çok iyi gidiyor; projelendirme, üretime geçme, Ticaret Bakanlığı’nın destekleriyle üretime başlama. Bir müddet sonra pazarlama ve tanıtımda ve pazar, ürünler için pazar bulmada sıkıntılar oluyor. Bu noktada biz özellikle e-ticaret firmalarına da konuşarak onların da kadın kooperatiflerinden ürün almaları ve özellikle de komisyon noktasında kadın kooperatiflerine pozitif ayrımcılık yapmalarını sağladık" dedi.

17"Kadın kooperatiflerine destek noktasında ciddi artışlar oldu"

18Bakan Bolat, "Yaptığımız protokolle Türkiye’nin 5 büyük e-ticaret grubu ile Ticaret Bakanlığı’nın protokolü sonucunda kadın kooperatiflerini e-ticaret yoluyla destekleme protokolü imzalandı. Buna göre; Bir kere ücretsiz bu e-ticaret firmalarına kaydolabileceksiniz. İkincisi, ilk 6 ay boyunca yaptığınız satışlarda e-ticaret firmalarının alacağı komisyon oranı sadece yüzde 0, 4,5 yıl boyunca da sadece yüzde 1 komisyon ödeyeceksiniz sattığınız ürünler için. Böylece mağazalar, marketler ve e-ticaret platformlarında size önemli pazar kanalları sağlanmasında gerekli altyapıları biz hazırladık. Siz artık o kanallardan içeri gireceksiniz. Sıkıntı çıkaran varsa, kurallara uymayan varsa Genel Müdürümüz, ekibi buradalar. O konuda bizleri bilgilendireceksiniz. Kadın kooperatiflerine destek noktasında biliyorsunuz ciddi artışlar oldu. 2023 yılında bu rakam yani işe ilk başlama desteği; makine, demirbaş alımı vesaire 200 bin liraydı. Bakın 3 yıl geçti, bu rakam 1 milyon lira oldu şimdi. Sayın Cumhurbaşkanımızın geçen yılki müjdeleri arasında bu da vardı. Ve 2023’te 200 bin lira, 2024’te 400 bin lira ve 2025 yılı sonunda 1 milyon lira olarak bu rakam yükseltildi. Fuarlara, sergilere katılacaksınız; 60 bin lira olan hibe desteği 150 bin liraya çıkarıldı. Ve çalıştıracağınız iş gücü için, nitelikli personel için 1 personel için yıllık 420 bin lira, 2 personel için de 840 bin liraya kadar istihdam desteği alabileceksiniz. Bunlar 1 yıl için, ilk kuruluş yılı için verilen destekler. 4 yıl tamamlandıktan sonra tekrar başvurma hakkınız oluyor" ifadelerini kullandı.dayananlar: özün 1. maddesi · özün 2. maddesi↩ Geldiğin yere dön

19"Kadın kooperatifleri ihracat yapmaya da başladılar"

202020’de başlayan KOPDES (Kadın Kooperatiflerini Destekleme Programı) çerçevesinde 1342 kadın kooperatifi olduğunu söyleyen Bolat, "Bunlardan 5 yılda, 2020-2025 arasında 848 kooperatifin 907 projesine 151,5 milyon lira hibe desteği verilmiş durumdayız. Ve 2026 yılında da, bu yıl 8 ayda 54 ilimizden başvurular alındı. 115 kooperatifimizin 126 projesi için de yaklaşık 65 milyon lira hibe desteği kararı verildi. İşte Türkiye Yüzyılı’nda kadınların da güçlenmesi, üretim faaliyetinde yer almalarını desteklemek amacıyla Kadın Kooperatifi Destekleme Programı bu şekilde olumlu olarak ilerliyor. Sivil toplumdaki paydaşlarımızın bu alanda Bakanlığımızla iş birliği yapması bizi çokça memnun ediyor, sevindiriyor. Çünkü sahada sizlerin koordinasyonuyla yapılan faaliyetler bizim yasal düzlemde ve kurumsal olarak aldığımız karar ve uygulamaların sahaya yansımasında çok önemli fayda sağlıyor. Kadın kooperatifleri ihracat yapmaya da başladılar. Burada da mikro ihracat desteklerimiz var, bu noktada onların yanındayız. İhracat yapan kadın kooperatif sayısı 2019’da 12’ydi. 2025 yılında 55’e yükseldi. Bu artıştır ama yeterli bir artış değildir. Ticaret Bakanlığımızın İhracat Genel Müdürlüğü emrinizdedir. Lütfen başvurursunuz. Genel Müdürümüz ve ekibi sizi İhracat Genel Müdürlüğü e-mikro ihracat bölümleriyle, e-ihracat destekleri bölümleriyle mutlaka irtibatlandıracaktır. Bu konuda açık davette bulunuyoruz" şeklinde konuştu.dayananlar: özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön

21"İhracatın içinde kadın çalışanların çok büyük bir katkısı var"

22İhracat rakamlarının çok sevindirici olduğunu aktaran Bolat, "Sadece 64 milyon dolar ihracat yapan kooperatiflerimiz, 2025 yılında 96 milyon dolara, yaklaşık 100 milyon dolara ihracatlarını yükselttiler. Bu yıl Ağustos itibarıyla de toplam ihracat kooperatiflerimiz tarafından 74 milyon doları aşmış durumda. İhracatımızda sağlanan genel başarı ki Ağustos sonu itibarıyla 8 ayda 185 milyon milyar dolara yükseldik. Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos aylık ihracat rekorları kırıldı ve Ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış olarak da 280,3 milyar dolara yükseldik. Hedefimizi gerçekleştirmeye ramak kaldı, onu da bu ay Allah’ın izniyle tamamlayacağız. İhracatın içinde kadın çalışanların çok büyük bir katkısı var, bunu paylaşmak istiyorum. 2013 içinde toplam ihracatta kadın çalışanların katkısı yüzde 20,5 iken 2025 itibarıyla yüzde 23,5’e yükselmiştir, 3 puan bir artış olmuştur. Yüksek ve orta yüksek teknolojili ürün ihracatımızda kadın çalışanların payı aynı yıl, 2013’te yüzde 15,8 iken 2025’te yüzde 20,2’ye yükselmiştir. Zaten orta yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatının da toplam ihracatımızdaki payı 20 yılda yüzde 30’dan yüzde 43,5’e yükselmiştir. 2025 yılında 837 bin kişilik çalışan sayısı artışının yüzde 49’unu kadınlar oluşturmuştur. Ve Haziran 2026 itibarıyla Türkiye’de kadınlarda işsizlik oranı yüzde 9,9 ile son 166 ayın en düşük seviyesinde gerçekleşmiştir. Biz kadınlarımızın sadece üretime katılmasını değil; ürettiği değerin sahibi olmasını, ekonomik hayatta güçlü aktör olmasını, kooperatifçilik ekosisteminin de etkin paydaşı olmasını çok önemsiyoruz. Özellikle gıda ve tarım ürünlerinde üretici birliklerinin sayısının artması; aslında gıda enflasyonu dediğimiz, gıda ürünlerindeki fiyat artışlarının aşağı doğru çekilmesinde de aradaki aracı katman sayısının azalmasını sağlayarak önemli bir fayda da sağlayacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

23"Destek bizden, çalışmak sizden"

24Bakan Bolat konuşmasını şöyle tamamladı:

25"Kadın kooperatiflerini Genel Müdürlük kurmaylarımız ziyaret ediyorlar. Onlara destek oluyorlar, koordine ediyorlar çalışmalarını. Talep ve beklentilerini dinliyorlar ve biz iki yılda bir de Kadın Kooperatifleri Fuarı’nı gerçekleştiriyoruz. Aralık 2024’te Gaziantep’te, geçen sene Ağustos 2025’te Erzurum’da Kadın Kooperatifleri Fuarı’nı düzenledik. Çok sayıda, yüzlerce kadın kooperatifleri bu fuarlara katıldılar. Onlar için bu fuarlar önemli bir pazar, pazarlama imkanı. Biz de bakanlık olarak sponsorluklar yoluyla kadın kooperatiflerimize bir maddi yük oluşturmadan bu fuarlara katılmalarını sağlıyoruz. Bu uygulamamız devam edecek. 2027 yılı ilkbaharında da inşallah İstanbul’da bu sefer Kadın Kooperatifleri’nin büyük buluşmasını gerçekleştireceğiz. Kadın kooperatiflerini güçlendirme programı, çok değerli sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan iş birlikleri ve kadın kooperatiflerinin hangi mekanizmalar ve modüllerle desteklendiği konusundaki bilgileri sizlerle paylaştım. KADEM’in iki yıldan bu yana kadın kooperatifleri konusunu güçlü bir şekilde destekleyip KADEM-KOP diye büyük bir projeyi başarıyla yürütmesi ve tamamlaması çok takdire şayan. Çok teşekkürler ediyoruz bakanlık olarak, hükümet olarak. Bu çalışmaların devamı konusunda hazır olduğumuzu ifade etmek istiyorum ve kadın kooperatiflerinin güçlenip büyümesi için elimizden gelen bütün destekleri yeni mekanizmalarla da ortaya koymaya çalışıyoruz. Destek bizden, çalışmak sizden. Ve birlikte inşallah kadınların ekonomik hayattaki, üretim hayatındaki gücünün, katkılarının artması da en önemli, en büyük dileklerimiz arasında."

26Program, aile fotoğrafı çekimiyle sona erdi.