Donald Trump: İran’la anlaşma için ivme var

1. kaynak belgesi

1(NEW YORK) - ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerin temsilcilerinin de katıldığı İran konulu toplantıda, Tahran ile yürütülen görüşmelerde anlaşmaya varılması yönünde "büyük bir ivme" olduğunu söyledi. Trump, İran krizinin 3 Kasım’daki ABD Kongresi ara seçimlerinin ardından, hatta daha önce sona erebileceğini düşündüklerini belirtti.

2ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında New York’ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile KİK üyesi ülkelerin liderleri ve temsilcileriyle BM binasında bir araya geldi.

3Toplantıya Türkiye’nin yanı sıra Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman ile Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan’dan liderler veya dışişleri bakanları katıldı.

4İran’la "çok verimli" bir görüşme gerçekleştirdiklerini söyleyen Trump, "Bir süredir görüşmeler yapılıyor, bence bir anlaşmaya varmaları için oldukça büyük bir ivme var. Herkesin ağzından duyduğumuz bu" dedi.

5İran’la krizin ne zaman çözülebileceğine ilişkin Trump, "İran’la ilgili durumun 3 Kasım’daki ara seçimlerden hemen sonra, hatta belki de daha önce sona erebileceğini düşünüyoruz. Bilmiyorum, bu işler asla belli olmaz" ifadelerini kullandı.

6Trump, İran’la anlaşma sağlanamaması halinde bu ülkeyi "yok edecekleri" yönündeki söylemini de yineledi. Hürmüz Boğazı’ndan krizin başlamasından bu yana yaklaşık 1 milyar varil petrolün geçişini sağladıklarını öne süren Trump, boğazın kontrolünün kendilerinde olduğunu savundu.

7ABD yönetiminin Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru ile petrol taşınmasına yönelik boru hatlarını desteklediğini belirten Trump, bölgedeki uzun süredir devam eden sorunların aşılması konusunda ilerleme sağlanabileceğini söyledi.

8Trump, geçen yıl Gazze konusunda bölge ülkeleriyle yaptıkları toplantıyı hatırlatırken Cumhurbaşkanı Erdoğan’a dönerek, “Aralarında Türkiye’den gelen, tam şuradaki dostum da vardı. Kendisi sert bir adamdır. Onunla uğraşmayın. Kendisi gerçekten harika bir adamdır” dedi.

9Gazze’de çatışmaların sona erdirilmesi için masadaki ülkelerin önemli çaba gösterdiğini söyleyen Trump, aynı ülkelerin Gazze’nin yeniden inşasına da katkı vermeye hazır olduklarını ifade etti.

10Trump’ın açıklamalarının ardından soru alınmazken, toplantının devamı basına kapalı gerçekleştirildi.

2. kaynak belgesi

11ABD Başkanı Trump, "Steve ve Jared bugün İranlı arabulucularla çok verimli bir görüşme gerçekleştirdiler. Bakalım bu konuda neler olacak. Bence bir anlaşmaya varmaları için oldukça büyük bir ivme var. Herkes bize bunu söylüyor" dedi.

3. kaynak belgesi

12ABD Başkanı Trump, İran’a ilişkin, "Umarım çok geç olmadan bir an önce doğru olanı yaparlar. Biliyorsunuz, bir gün çok geç olacak ve onların bir ulus olarak hayatta kalmalarına izin verme şansımız kalmayacak. İran ile durumun ara seçimlerden sonra biteceğini düşünüyoruz" dedi.

4. kaynak belgesi

13ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Körfez ülkeleri liderlerinin katılımıyla düzenlenen kritik ABD-İran savaşı zirvesinin açılışında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a övgüler yağdırdı.

14ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu marjında Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi üyesi ülkeler ile bölge ülkelerinin liderleri ile bir araya geldi. Toplantıya Körfez Arap Ülkeleri İş Birliği Konseyi üyesi ülkelerden temsilcilerin yanı sıra aralarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani, Ürdün Kralı II. Abdullah ve Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin de yer aldığı liderler katıldı.dayananlar: özün 3. maddesi↩ Geldiğin yere dön

15Cumhurbaşkanı Erdoğan’a övgüler yöneltti

16Salona girişinde derhal Cumhurbaşkanı Erdoğan ile selamlaşan Trump, Erdoğan’a ithafen "Kendisi zorlu bir adam ama onu yine de seviyorum. En çetin adam bu ama onu yine de seviyorum" dedi.

17Toplantıda konuşmasına İran’a ilişkin açıklamalarla başlayan Trump, Başkanlık Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in bugün İran ile anlaşma konusunda çok önemli bir görüşme yaptığını söyledi. Trump, "Ara bulucularla çok verimli bir görüşme yaptılar. Bakalım ne olacak. Bir süredir ara buluculuk yapıyorlar. Bir anlaşmaya varılması yönünde güçlü bir ivme olduğunu düşünüyorum" dedi.dayananlar: özün 1. maddesi · alıntı↩ Geldiğin yere dön

18ABD’nin İran’ı "fena halde sarstığını" söyleyen Trump, "Bununla övünmüyoruz ama ekonomileri gerçekten çok kötü durumda. Umarım halkları için gerçekten iyi bir şey yaparlar. Bunu yapacaklarını düşünüyorum. Çünkü diğer seçenek, kimse için kabul edilebilir bir seçenek değil" dedi.

19Masadaki ülkeleri ABD’nin en büyük ve en yakın dostları, müttefikleri ve ortaklarından bazıları olarak tanımlayan Trump, "Bu masada pek çok harika dostum var. Olağanüstü insanlar. Hayatlarının iyi olmasını sağlayacağız. Bu salondaki hemen hemen her ülke harika işler yaptı ve olağanüstü şeyler başardı. Her birinize güçlü ve sağlam ortaklar olduğunuz ve ABD’ye yatırım yaptığınız için şükranlarımı sunuyorum" dedi.

20Buradaki ülkelerin bir çoğunun bir yıl önce BM toplantıları sırasında Gazze’deki kanlı savaşı sona erdirmeyi görüşmek üzere bir araya geldiğini hatırlatan Trump, konuşması sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı işaret ederek, "Neredeyse aynı yüzler buradaydı. Hemen şuradaki dostum da dahil. Kendisi Türkiye’den. Çetin cevizdir. Umarım tercümanlar söylediklerimi doğru çeviriyordur ama kendisi harika biri. Harika bir adam, öyle değil mi? Kendisi benim dostum" dedi.

21Açıklamalarının devamında Trump, "Savaş bütün şiddetiyle sürüyordu ve sonu görünmüyordu. O gün kaydettiğimiz ilerleme sayesinde ki esasen aynı insanlardan oluşan bir gruptuk yalnızca birkaç hafta içinde tarihi bir barış anlaşması ulaştık. Yüz binlerce insanın hayatını kurtardık" dedi.

22Bunun ardından BM Güvenlik Konseyi’nin 20 maddelik Gazze Barış Planı’nı onayladığını ve bu şekilde Barış Kurulu’nun kurulduğunu hatırlatan Trump, "Masanın etrafındaki ülkelere teşekkür etmek istiyorum. Gazze’yi yeniden ayağa kaldırmak, Gazze’ye ve halkına yardım etmek için milyarlarca dolar harcadılar. Asıl amaç, her şeyden önce insanlara yardım etmekti. Gazze halkına yardım etmekti. Ve bu gerçekten olağanüstü oldu" dedi.

23Ardından İran ile savaşa değinen Trump, İran’ın askeri kapasitesinin büyük kısmının imha edildiğine ilişkin açıklamalarını yineledi. Buradaki açıklamalarında Trump, "Silah fabrikalarının yüzde 90’ından fazlasını, 450 balistik füze depolama tesisini ve 800 insansız hava aracı depolama tesisini yok ettik. Hala ellerinde bir miktar var ama çok fazla değil" ifadelerini kullandı.dayananlar: özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön

24İran’ın ekonomisini de ağır kayıplara uğrattıklarını söyleyen Trump, mevcut durumda İran’ı finansal açıdan tamamen tecrit etme ve baskıyı artırma yönünde adımlar atıldığını aktardı. Trump, "Biliyorsunuz, bir noktada artık çok geç olacak ve onların bir ülke olarak varlıklarını sürdürmesine imkan tanıma şansımız kalmayacak. Bunu kim görmek ister? Bu masanın etrafındakilerin görmek isteyeceğini söyleyebilirim. Bazı insanlar bunu duyunca şaşırıyor ama onlar bunu görmek ister" dedi.

25ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş yollarını mayınlardan temizlediğini ve petrol akışını kolaylaştırdığını söyleyen Trump, "Körfez’den çıkarılan 1 milyar varilden fazla petrole refakat ettiğimizi duyurduk" şeklinde konuştu.

26Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarının İran ile çatışmanın başlangıcından bu yana görülen en yüksek seviyede olduğunu belirten Trump, "Boğazdan her gece 25 ila 30 gemi geçiriyoruz. Bazen gündüz de yapıyoruz ama çoğunlukla geceleri. İran’a şimdiye kadar görülmüş en güçlü ablukayı uyguluyoruz. Buna "çelik duvar" diyoruz. Donanmamız olağanüstü" dedi.

27Trump, "Yaptıklarımızın büyük bölümü, belki de yüzde 99’u İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engellemek içindi. Tesisler havaya uçuruldu. Birini daha havaya uçurmamız gerekebilir. Kazma Dağı’ndan bahsediyorum. Orada fazla faaliyet görmüyoruz ama görürsek, hemen havaya uçuracağız" dedi.

28Konuşmasında İran’ın saldırılarının bölgenin enerji ihracatında alternatif güzergahlara duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu da belirten Trump, bu nedenle Hindistan - Orta Doğu - Avrupa Ekonomik Koridoru’na ve petrol sevkiyatını kolaylaştıracak boru hatları dahil diğer bağlantılara destek verdiklerini söyledi.

29İran ile durumun ara seçimlerin hemen ardından sona erebileceğini düşündüğünü zira İran’ın adım atmak için seçim sonuçlarını beklediğine inandığını söyleyen Trump, "Belki daha önce de olabilir. Belli olmaz. Ama anlamadıkları bir şey var. Ben seçimleri zaten ezici farkla kazandım" dedi.dayananlar: özün 2. maddesi↩ Geldiğin yere dön

30Trump, "İran tehdidini ortadan kaldıracağız. Belki bir anlaşma yapacağız. Bu iş çok ama çok hızlı bir şekilde bitecek. Öyle hızlı bitecek ki, başınız dönecek" dedi.