Hürmüz toplantısı ertelendi, petrol yüzde 3'ten fazla yükseldi

1. kaynak belgesi

1Körfez ülkeleri ve İran’ın dışişleri bakanlarının Hürmüz Boğazı ile ilgili düzenlemeleri ele almak üzere Pazartesi günü Umman’da gerçekleştirmesi beklenen toplantı ileri bir tarihe ertelendi.

2Körfez ülkeleri ve İran’ın dışişleri bakanlarının Hürmüz Boğazı ile ilgili düzenlemeleri ele almak üzere Pazartesi günü Umman’da gerçekleştirmesi beklenen toplantı ile ilgili yeni bir gelişme yaşandı. Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada toplantının "uzlaşı adına" ertelendiğini duyurdu. El-Busaidi, "Bölgemizde istikrarı ve kalıcı işbirliğini destekleyen bir diyaloğu geliştirme konusundaki kararlılığımızı sürdürüyoruz" ifadelerini kullandı.

3İran: "Ortak karar doğrultusunda ertelendi"

4İran Dışişleri Bakanlığı Basra Körfezi Dairesi Genel Müdürü Muhammed Ali Bak da gelişmeyi doğrulayarak, "Bazı bölge ülkelerinin talebi ve Umman ile İran’ın ortak kararıyla, Basra Körfezi’ne kıyısı bulunan ülkelerinin dışişleri bakanlarının Pazartesi günü yapılması planlanan toplantısı başka bir tarihe ertelendi" dedi. İran’ın Umman ile temasları sürdüreceğini belirten Bak, toplantı için yeni bir tarih belirlenmesi adına gerekli adımları atacaklarını ifade etti.

5Pezeşkiyan anlaşmaya varılacağını açıklamıştı

6İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan Yeni Delhi’deki BRICS Zirvesi kapsamında India Today’e verdiği röportajda, bölgedeki Arap ülkelerinin dışişleri bakanlarının Pazartesi günü Umman’da bir araya gelerek Hürmüz Boğazı’ndan geçiş güzergahı konusunda anlaşmaya varacağını belirtmişti.

2. kaynak belgesi

7İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi düzenlediği haftalık basın toplantısında Yemen’deki Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmaya değinerek, "Yemen’de yaşananlarla hiçbir şekilde ilişkimiz yok. Birçok ülke, İran ile diğer bölge ülkeleri arasına nifak sokmak amacıyla yaşanan gelişmelerden faydalanıyor" dedi.

8İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi düzenlediği haftalık basın toplantısında bölgede yaşanan çatışmalara ilişkin konuştu. Bekayi, ABD’nin "uzun süredir devam eden uluslararası düzeni ihlal eden eylemlerine" karşı rakiplerinin yanı sıra müttefiklerinden de tepki gördüğünü belirtti. İranlı sözcü, "İran asla izole edilemez. Aksine, ABD’nin uluslararası alandaki konumuna bakın. Egemen bir ülke olan İran’a saldırarak ve Gazze’de etnik temizlik ve soykırım savaşı yürüten korkak ve suçlu yapıyla el ele vererek çirkin suçlar işlediler. Bütün bu uluslararası hukuk kuralları ABD tarafından hiçe sayıldı" dedi.

9"Kazma Dağı içerisinde nükleer tesisler bulunduğu iddia edilemez"

10ABD’nin İran’daki Kazma Dağı bölgesinde nükleer faaliyet yürütüldüğüne ilişkin iddialarının temelsiz olduğunu belirten Bekayi, "Kazma Dağı içerisinde nükleer tesisler bulunduğu iddia edilemez" ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, söz konusu haberlerin Washington tarafından yürütülen "medya ve psikolojik savaşın bir parçası" olduğunu belirtti.

11"Umman’daki toplantı Yemen’de yaşanan gelişmeler nedeniyle iptal edildi"

12İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin "sorumlu bir yaklaşım benimsemeyi amaçlayan ortak bir karar aldığını aktaran İsmail Bekayi, bugün Maskat’ta yapılması planlanan toplantının "Yemen’de yaşanan gelişmeler" nedeniyle iptal edildiğini açıkladı. İranlı sözcü, "Bu toplantı gerçekleşmiş olsaydı, yeni politikayı görüşmek için çok uygun bir fırsat olacaktı. Hiçbir sorumlu ülkenin herhangi bir şekilde dış güçlerin dikte etmesini veya baskısına maruz kalmayı kabul edeceğine inanmıyorum" diye konuştu.

13Yemen’in içişlerine müdahale etmediklerini vurgulayan Bekayi, "Yemen’de yaşananlarla hiçbir şekilde ilişkimiz yok" açıklamasını yaptı.

14Birçok ülkenin yaşanan gelişmelerden İran ile diğer bölge ülkeleri arasındaki ilişkileri bozmak amacıyla yararlandığını belirten İsmail Bekayi, "Birçok ülke, İran ile diğer bölge ülkeleri arasına nifak sokmak amacıyla yaşanan gelişmelerden faydalanıyor" dedi.

15"ABD ve İsrail Basra Körfezi’ndeki güvenliği hedef almaya devam ediyor"

16ABD ve İsrail’in şubat ayında İran’a yönelik başlattığı savaşta sivillerin bombalandığını ve "savaş suçu" işlendiğini söyleyen Bekayi, ABD ve İsrail’in saldırılarda misket bombası kullandığını iddia etti. İran dışişleri bakanlığı sözcüsü, "Bu, tüm insani standartların ve insanlık değerlerinin tamamen ihlalidir" şeklinde konuştu.

17Bekayi Keşm Adası yakınlarında İran ticari gemisine düzenlenen saldırıya da değinerek, hayatını kaybeden ve yaralananlar arasında gemide çalışan iki Pakistan vatandaşının da bulunduğunu söyledi. İsmail Bekayi, ABD ve İsrail’in "Basra Körfezi’ndeki güvenliği hedef almaya devam ettiğini" belirtti.

3. kaynak belgesi

18(ANKARA) - Körfez ülkelerinin İran'la bugün yapılması planlanan toplantıyı ertelediği, Husilerin ise Suudi Arabistan'a yeni bir saldırı düzenlediği bildirildi. Husiler, Suudi Arabistan'ın güneyindeki Hamis Muşayt kentinde bulunan askeri hava üssüne onlarca füze ve İHA ile saldırı düzenlediklerini duyururken, saldırıların bölgedeki petrol arzına yönelik endişeleri artırmasıyla petrol fiyatları yüzde 3'ten fazla yükseldi.dayananlar: özün 2. maddesi · özün 4. maddesi↩ Geldiğin yere dön

19Batı medyasında yer alan haberlere göre, Husiler, Suudi Arabistan'ın Yemen'e son günlerde düzenlediği yüzlerce hava saldırısına misilleme olarak Hamis Muşayt'taki askeri hava üssünü hedef aldı. Husi kaynakları, saldırılarda uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının vurulduğunu öne sürdü.

20Suudi Arabistan makamları ise Hamis Muşayt'ın yanı sıra daha önce Husi saldırılarının hedefi olan üç güney kentinde kısa süreli acil durum uyarıları yayımladı.

21HUSİLER KIZILDENİZ'İN GİRİŞİNDEKİ ADAYI ELE GEÇİRDİ

22Husiler geçen hafta Yemen'de hızlı bir ilerleyiş başlatırken, 11 Eylül Cuma günü Kızıldeniz'in girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı'nda bulunan Perim Adası'nı ele geçirdi. Aynı gün Suudi Arabistan'ın İran destekli Iraklı savaşçıları sorumlu tuttuğu ayrı bir saldırıda, Ortadoğu petrolünün Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan taşınmasını sağlayan Suudi Arabistan'ın doğu-batı petrol boru hattının devre dışı kaldığı bildirildi.

23Suudi petrol boru hattındaki kesintinin birkaç gün içinde giderilmemesi halinde küresel petrol arzının yüzde 4'üne kadarının piyasadan çekilebileceği belirtilirken, uydu görüntülerinde boru hattının bazı bölümlerinde yangınların yol açtığı hasarın görüldüğü aktarıldı.

24HÜRMÜZ TOPLANTISI ERTELENDİ

25Umman'ın, İran ile Körfez ülkelerini Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik müzakereleri görüşmek üzere bugün bir araya getirmesi planlanıyordu. Ancak Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Bedr el-Busaidi, toplantının "uzlaşı sağlanması amacıyla" ertelendiğini açıkladı.dayananlar: özün 1. maddesi↩ Geldiğin yere dön

26İran ise toplantının ertelenmesini Suudi Arabistan'ın talep ettiğini bildirdi.dayananlar: özün 3. maddesi↩ Geldiğin yere dön

27Öte yandan İran, Hürmüz Boğazı'nda faaliyet gösterme kurallarını ihlal ettiğini öne sürdüğü 77 geminin bulunduğu bir liste yayımladı. İran, listedeki gemilerin gelecekteki geçişlerinde para cezası, alıkoyma veya el koyma dahil çeşitli kısıtlamalarla karşılaşabileceğini bildirdi.

28TRUMP YÖNETİMİ YEMEN KONUSUNDA İKİLEMDE

29Yemen'de çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, ABD Başkanı Donald Trump yönetimini Suudi Arabistan'a destek vermek ile savaşın yeni bir cepheye yayılmasını önlemek arasında bıraktı.

30Batı medyasına konuşan üç kaynak, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın Washington'dan Yemen'e müdahale etmesini istediğini ancak ABD'nin şu ana kadar bu talepleri geri çevirdiğini söyledi.

31Trump ise hafta sonu Muhammed bin Selman ile görüştüğünü doğrularken, Husilerin de Washington'ı anlaşmazlıktan uzak durmaya çağırdığını belirtti.

32ABD, 2025'te Husilere karşı iki ay süren hava saldırıları düzenlemiş, Trump daha sonra Kızıldeniz'deki gemilere yönelik saldırıların durdurulacağı yönünde Husilerle ateşkes anlaşmasına varılmasının ardından operasyonu sonlandırmıştı.

33Yemen'de çatışmaların yeniden başlamasıyla binlerce kişinin kıyı bölgelerinden ülkenin iç kesimlerine kaçtığı, Husilerin geçen hafta tarihi Kızıldeniz limanı Hudeyde'ye bağlı Moha kenti dahil olmak üzere bazı bölgelerde ilerlediği bildirildi.

34Trump'ın, küresel enerji krizini ve petrol fiyatlarındaki yükselişi hafifletmek amacıyla Yemen'deki savaşın sona erdirilmesi yönünde baskı altında olduğu belirtilirken, ABD Başkanı savaşın kasım ayındaki ara seçimlerin ardından sona ereceğini ve petrol fiyatlarının “kaya gibi düşeceğini” söyledi.